Programma Ruimte

Inleiding

De opgaven voor de gemeente Twenterand in het ruimtelijke domein zijn groot.

Door de invoering van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) per 01/07/2022 zal de  hoeveelheid werk waarschijnlijk veranderen. Maatwerk zal in het begin meer tijd gaan kosten, maar integraler werken is efficiënter en kan op termijn weer capaciteit en geld besparen. Het werk zelf zal ook veranderen. Er zal meer werk in het voortraject van een aanvraag zitten, door onder meer het vooroverleg, en er zal meer werk achteraf zijn, in de vorm van handhaving.

Daarnaast worden de milieuvoorschriften binnen de Omgevingswet gekoppeld aan de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. Om daar als gemeente iets over te kunnen zeggen en te bepalen, is er milieudeskundigheid nodig. Op dit moment worden milieutaken uitgevoerd door de ODT.  De extra personele capaciteit kunnen we via de ODT inzetten, maar het is praktischer om die zelf in huis te hebben.

De Wkb heeft twee effecten waardoor de legesopbrengsten zullen verminderen. Ten eerste het aantal bouwprojecten waarvoor geen vergunning nodig is zal toenemen. Ten tweede vervalt voor de resterende vergunningen (gevolgklasse 1) de bouwtechnische toets.

Daar staat tegenover dat voor de nieuwe taken die gelieerd zijn aan een specifieke vergunningaanvraag wél leges kunnen worden geheven. Dan gaat het bijvoorbeeld om de volgende (nieuwe) activiteiten: 
- Vooroverleg over een specifiek project.
- Omgevingstoets, o.a. de check op de omgevingsveiligheid.
- Administratieve toets.

Op dit moment is niet duidelijk in hoeverre de verminderde legesopbrengst gecompenseerd wordt door het in rekening brengen van leges voor de nieuwe taken.

De bouwtechnische toets zal door private partijen worden uitgevoerd en niet meer door de gemeente.  Door de gemeente zal meer ingezet moeten worden op casemanagement, afstemming met  ruimtelijke ordening en bouwplantoetsing. De  verwachting is dat de benodigde capaciteit minimaal gelijk moet blijven.  

Naast de invoering van de Omgevingswet liggen we op schema voor het opstellen van een Omgevingsvisie 1.0. Deze visie zal eind  2021 door de gemeenteraad worden vastgesteld. In 2022 moet verder worden gewerkt aan een Omgevingsvisie 2.0. Ook zijn de voorbereidingen voor het opstellen van het Omgevingsplan in volle gang en gaan we hier in 2022 mee verder. 

Met de Woonvisie als basis zetten we in op het ontwikkelen van inbreidingslocaties en zoeken we naar uitbreidingslocaties voor wonen en werken. We willen daarbij ook een regionale rol vervullen. Twenterand staat voor een woningbouwopgave. We willen de lokale woonbehoefte bedienen met t/m  2031 een groei van 550 woningen.  Tevens hebben we daarnaast de ambitie om bij te dragen aan de regionale vraag naar woningen.  Om de doelgroepen op de woningmarkt goed te helpen is het nodig de juiste kwaliteit woningen te bouwen en doorstroming op de woningmarkt te bevorderen.  Starters zijn op zoek naar betaalbare woningen en het toenemend aantal ouderen zoekt een woning waarin ze lang zelfstandig kunnen blijven wonen. Ook zijn er specifieke doelgroepen, zoals woonwagenbewoners, met eigen woonwensen. 

Om de woningbouw te kunnen versnellen zijn sleutelgebieden/projecten aangewezen waar een woningbouwimpuls kan worden gerealiseerd. Daarnaast zijn ook  inbreidingslocaties en uitbreidingslocaties in beeld. Het doel is om harde plannen te realiseren en zachte plannen voor 2025 hard te maken en snel te kunnen starten met bouwen. De extra woningbouwopgave vraagt meer capaciteit van de gemeente. 

We zetten in op het realiseren, uitvoeren  of afronden van de plannen Mozaïek, Smithoek, Zuidmaten, Kroezenhoek, Vroomshoop Oost 2C, Garstelanden, de uitbreiding van het 110 KV Station Vroomshoop Enexis, Rohof locatie en het nieuwe zwembad. 

De afspraken uit het nationale Klimaatakkoord van juni 2019, waaraan de gemeenten zich vrijwel unaniem hebben verbonden, hebben tot nieuwe uitvoeringstaken bij gemeenten geleid, vooral voor de thema's Gebouwde omgeving en Opwek hernieuwbare Energie waarvoor een belangrijke regierol bij gemeenten is neergelegd. De energie- en warmtetransitie is een grote en langjarige  gezamenlijke opgave, waarbij we nu nog maar aan het begin staan. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) heeft onderzocht wat de uitvoering van het Klimaatakkoord de decentrale overheden in de periode 2022-2030 gaat kosten. Het ROB onderzoek uitvoeringslasten Klimaatakkoord lagere overheden is voor de VNG inzet voor het nieuwe kabinet. Het is nog onzeker wat de kabinetsformatie zal betekenen voor de energietransitie en het klimaatbeleid en daarmee voor de tegemoetkoming voor gemeenten in  uitvoeringsmiddelen en juridisch instrumentarium. Als er nieuwe Klimaat uitvoeringsgelden naar de gemeenten komen - wat landelijk wel de verwachting is - kan dat onze inzet versterken. Belangrijk is het gesprek met onze inwoners en ondernemers over de Klimaatopgave en wat dat ook lokaal betekent.

De energietransitie krijgt o.a. vorm via de Regionale Energie Strategie  Twente. Op 6 juli 2021 heeft de raad ingestemd met de RES Twente 1.0 als strategische koers en  een bijdrage van Twenterand aan de Twentse opgave van maximaal 82 GWh, in te vullen met een flexibele energiemix voor de opwek van hernieuwbare elektriciteit. Aan de uitwerking van de opgave heeft de raad voorwaarden verbonden. 

De warmtevisie wordt in 2021 vastgesteld. Op basis van deze visie willen we nu geen wijken aanwijzen die al vóór 2030 aardgasloos gemaakt worden. Wel zoeken we kansen om aan te sluiten bij concrete projecten in samenwerking met Mijande Wonen. En we gaan kleinschalig aan de slag bijvoorbeeld met de Slimme wijkaanpak (met ondersteuning van Enpuls). Dan gaat het om kleinschalige projecten van ca. 20 – 40 woningen.

Klimaatadaptatie is ook een belangrijk klimaatthema. In het Gemeentelijk Rioleringsplan is hier al rekening mee gehouden.  In gemeentelijke projecten, zoals het plan Mozaïek, en de Centrumvisie Vriezenveen, wordt rekening gehouden met bijvoorbeeld hittestress door meer vergroening. Via de verordening duurzaamheidssubsidie worden woningeigenaren gestimuleerd om  bijvoorbeeld de hemelwaterafvoer af te koppelen of tegels te verwijderen zodat meer regenwater wordt vastgehouden. 

In 2022 wordt verder gewerkt aan een gemeente die klimaatadaptief is ingericht. Het streven is om in 2050 klimaatbestendig te zijn. 

Een onderwerp met een enorme impact voor bewoners is de problematiek rondom het Kanaal Almelo – de Haandrik. Vanwege schade aan hun panden en de nog onzekere situatie m.b.t. de schadeafhandeling leven veel gedupeerde bewoners langs het kanaal Almelo - de Haandrik in grote zorgen en onzekerheden. De problematiek rondom het kanaal zorgt ook voor financiële risico’s in relatie tot de gemeentelijke begroting. Tevens bestaat het risico dat er door de gemeente kosten gemaakt moeten worden die nog niet zijn voorzien of nog niet te voorzien zijn. Maar ook om mogelijke kosten van netwerkbeheerders, wanneer de door hen aangevraagde vergunning of instemming wordt geweigerd. Dit omdat de gemeente schade, die mogelijk door hun werkzaamheden zou kunnen optreden, wil voorkomen. Daarnaast leidt de gemeente zelf financiële schade aan de eigen infrastructuur, omdat deze buiten het onverplichte deel van de schaderegeling van de provincie valt. Ook qua capaciteit heeft dit impact. 

Een toekomstgerichte visie op Mobiliteit zal voor Twenterand worden uitgewerkt. Daarbij speelt duurzaamheid een grote rol.  Verder zetten wij in op de verbreding/opwaardering  van de N36. Ook een  zuidelijke rondweg te Vriezenveen is onderwerp van onderzoek.

Op het gebied van openbare orde en veiligheid blijven we werken aan een veilig Twenterand. Dit doen we door overlast en criminaliteit te verminderen en fysieke onveiligheid te voorkomen en aan te pakken. In 2021 wordt het Integraal Veiligheidsbeleid voor de periode 2022-2025 vastgesteld waarin onder andere de thema's ondermijning en  zorg, jeugd en veiligheid een prominentere plek hebben gekregen. Veiligheid is een breed begrip en behelst veel onderwerpen. We willen integraal, flexibel, informatie gestuurd en vooral samen werken. Het zorgen voor een veilige gemeente is een gedeelde verantwoordelijkheid van de gemeente, netwerkpartners en de inwoners. Het geactualiseerde integraal veiligheidsbeleid dekt alle subdoelen en activiteiten en daarom wordt hier niet per doel of activiteit nader op in gegaan.  Bij de vaststelling van het Integraal Veiligheidsbeleid 2022-2025 wordt voorgesteld in de Uitgangspuntennotitie 2023 het jaarlijkse werkbudget structureel op te hogen.

Doelenboom Openbare orde en veiligheid

Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect

Twenterand is een veilige gemeente

Doel: Er is minder overlast

Doel: Er is minder criminaliteit

Doel: Fysieke onveiligheid wordt voorkomen en/of effectief aangepakt

Metingen en verplichte indicatoren

Beleidsdoelen Begroot 2022 Begroot 2021 2020 2019 2018 2017 2016 Bron
 Aanpak woninginbraken
Woninginbraken * * 30 40 45 38 67 Politie
Geregistreerde diefstal van (brom/snor)fietsen in Twenterand * * 34 52 46 65 69 Politie
Bestuurlijke aanpak van (georganiseerde) criminaliteit
Nieuwe BIBOB-onderzoeken ** ** 0 0 3 n.v.t. n.v.t.
Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
Aantal te laat verleende vergunningen voor B of C evenementen 0 0 0 0 eigen gegevens
Aantal controles A/B-evenementen 30 30 2 36 eigen gegevens
Aantal controles C-evenementen 3 3 1 2 eigen gegevens
Aantal controles Drank- en Horecawet (leeftijdscontrole) 20 20 12 16 eigen gegevens
Aantal geïnde bestuurlijke boetes 5 5 0 1 eigen gegevens
Aantal behandelde klachten 80 80 240 113 eigen gegevens
* zo min mogelijk
** Bibob onderzoeken zijn situationeel en daarom niet te plannen

Doelenboom Openbare ruimte en verkeer

Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect

Een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte

Doel: Openbare ruimte voldoet aan de vastgestelde kwaliteitsnormen

Per taakveld (openbaar groen, riolering enz.) is vastgelegd aan welke kwaliteitseisen het onderhoud en beheer moeten voldoen. De manier waarop dat is vastgelegd is een beleids-/beheerplan. Daarmee wordt duidelijkheid gegeven aan de gemeenteraad en aan inwoners.

Doel: Nieuwe infrastructurele werken zijn gerealiseerd

Per jaar wordt gekeken welke nieuwe infrastructurele werken worden gerealiseerd. Op basis van het beschikbare budget worden de hoogst geprioriteerde werken uitgevoerd.

Doel: Bereikbaarheid is voor alle vervoerswijzen minimaal behouden

Hiermee wordt bedoeld dat voor auto, fiets, trein en bus wordt geprobeerd het voorzieningenniveau minimaal op hetzelfde niveau te houden. Vooral voor bus en trein wordt geprobeerd dat middels overleg (ook in regionaal verband) te realiseren en mogelijk te verbeteren.

Metingen

Beleidsdoelen Begroot 2022 Begroot 2021 2020 2019 2018 2017 2016 Bron
Openbaar groen is onderhouden en beheerd
Totaal M2 ingezaaide wegberm nnb 2.500 2.600 11.000 27.000 2.500 Eigen gegevens
Aantallen aangeplante vrucht en drachtbomen nnb 40 97 81 96 69 Eigen gegevens
Nieuwe metingen
verkeersongevallen waarbij doden zijn gevallen nnb 3 1 2 0 6 BLIQ verkeersveiligheid rapportage
verkeersongevallen met gewonden nnb 35 30 25 26 21 BLIQ verkeersveiligheid rapportage
verkeersongevallen nnb 131 133 186 147 197 BLIQ verkeersveiligheid rapportage

Doelenboom Duurzaamheid, milieu en VTH

Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect

Een duurzame en leefbare omgeving

Doel: Inwoners, bedrijven en gemeente zijn zich bewust van hun leefomgeving en handelen duurzamer

Onder duurzaamheid verstaan we het verbeteren van de balans tussen sociale, ecologische en economische ontwikkeling, waar bij ook effecten voor toekomstige generaties en effecten elders ter wereld worden meegenomen.

Doel: De kwaliteit van de leefomgeving voor flora en fauna is behouden en verbeterd

Dit doel van het milieubeleid is het borgen van de juiste ecologische voorwaarden voor natuur en biodiversiteit.

Doel: Er is een schoner, gezonder en veiliger leefomgeving voor mensen

Het gaat hier om het bewaken en verbeteren van de leefomgevingskwaliteit voor bewoners.

Subdoel: Duurzame initiatieven zijn gestimuleerd en gefaciliteerd (onderdeel agenda duurzaamheid 2018-2022)

Zo gaan we dat doen

Subdoel: Er is minder energie verbruikt en het aandeel duurzame energie is toegenomen (onderdeel agenda Duurzaamheid 2018-2022).

Zo gaan we dat doen

Subdoel: Waardevolle natuur/biodiversiteit en ecologische functies zijn beschermd en behouden

Zo gaan we dat doen

Subdoel: Er is een duurzame inzamelstructuur voor huishoudelijk afval (onderdeel Agenda duurzaamheid 2018-2022)

Zo gaan we dat doen

Subdoel: Uitvoering VTH voor milieutaken volgens het uitvoeringsprogramma

Zo gaan we dat doen

Subdoel: Ongezonde situaties saneren (op gebied van bodem, water, lucht, geluid, EV, geur, licht en gezondheid)

Zo gaan we dat doen

Metingen

Beleidsdoelen Begroot 2022 Begroot 2021 2020 2019 2018 2017 2016 Bron
Er is een duurzame inzamelstructuur voor huishoudelijk afval
Kg restafval per inwoner * * * 73 76 75 76 Waarstaatjegemeente.nl / grondstoffenmonitor
Er is minder energie verbruikt en het aandeel duurzame energie is toegenomen.
% Hernieuwbare energie nnb nnb nnb 9,8%/nnb 8,7/ 13,9 *** 7,2%/ 12,1% *** 6,5 % / 11,5 % *** Waarstaatjegemeente.nl/ Klimaat monitor.databank.nl
Totaal bekend energiegebruik (TJ) ** ** nnb 2418 2481 2356 2307 TJ Klimaatmonitor.databank.nl
Ongezonde situaties saneren
m2 asbestverdachte daken nnb ****** 44,5 47 ha 49 ha 52 ha 56 ha  Readaar
Indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
Realiseren Uitvoeringsprogramma 100 100% 70% 63% ******* eigen gegevens
aantal controles bedrijven met aandacht op energiemaatregelen 65 75 65 87 eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles milieu in handhavingssfeer 25 25 30 1 eigen gegevens
* ambitie 30kg restafval in 2025
** deze gegevens zijn nog niet beschikbaar
*** hernieuwbare energie inclusief toedeling vanuit Twence
**** streven naar 20% duurzame opwek in 2020
***** energieneutraal in 2050
****** 70% ( van alle daken (56ha) gesaneerd in 2022 (coalitieakkoord). 2019: 16%
******* milieuvergunningverlening: 83%, milieutoezicht: 43 %

Doelenboom Bouwen, wonen, ruimtelijke ontwikkeling, Gemeentelijk Vastgoed en VTH

Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect

In Twenterand is het prettig wonen en werken

Doel: Leefbaardere kernen en buitengebied

De doelen worden bereikt door keuzes te maken richting het mogelijk maken van maatschappelijke ontwikkelingen waarbij tevens sprake is van ‘een goede ruimtelijke ordening’ en een ‘goede fysieke leefomgeving’. We streven naar het bevorderen van een duurzame ruimtelijke kwaliteit in een dynamische omgeving. Bij het bereiken van leefbare kernen en buitengebied gaat het om de kwaliteit van de leefomgeving: ruimte scheppen, maar ook het gebruik van maatschappelijke functies afwegen.

Doel: Behoud en versterken van de identiteit van kernen en buitengebied, waarbij ruimtelijke kwaliteit is ontwikkeld en is gehandhaafd. Bestaande woningvoorraad is verbeterd en doorstroming naar passende woning is bevorderd.

De doelen worden bereikt door keuzes te maken richting het mogelijk maken van maatschappelijke ontwikkelingen waarbij tevens sprake is van ‘een goede ruimtelijke ordening’ en een ‘goede fysieke leefomgeving’. We streven naar het bevorderen van een duurzame ruimtelijke kwaliteit in een dynamische omgeving. Bij het bereiken van leefbare kernen en buitengebied gaat het om de kwaliteit van de leefomgeving: ruimte scheppen, maar ook het gebruik van maatschappelijke functies afwegen.

Doel: Voldoende en meer passende vestigings- en expansiemogelijkheden voor lokale bedrijven

De doelen worden bereikt door keuzes te maken richting het mogelijk maken van maatschappelijke ontwikkelingen waarbij tevens sprake is van ‘een goede ruimtelijke ordening’ en een ‘goede fysieke leefomgeving’. We streven naar het bevorderen van een duurzame ruimtelijke kwaliteit in een dynamische omgeving. Bij het bereiken van leefbare kernen en buitengebied gaat het om de kwaliteit van de leefomgeving: ruimte scheppen, maar ook het gebruik van maatschappelijke functies afwegen.

Doel: Gemeentelijk vastgoed dient bij te dragen aan het realiseren van de maatschappelijke en ruimtelijke beleidsdoelen

Subdoel: In stand houden van de kwaliteit van het gemeentelijk vastgoed

Zo gaan we dat doen

Subdoel: Middels portefeuillesturing zorgen voor een toekomstgerichte en duurzame vastgoedportefeuille met oog voor de maatschappelijke vraag en financiële stabiliteit

Zo gaan we dat doen

Subdoel: Verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed

Zo gaan we dat doen

Subdoel: Versnellen woningbouw en zorgen voor een kwalitatief woningbouwprogramma met bijzondere aandacht voor doelgroepen.

Zo gaan we dat doen

Subdoel: Invoering Omgevingswet

Zo gaan we dat doen

Subdoel: Behoud en versterken van de identiteit van kernen en buitengebied, waarbij ruimtelijke kwaliteit wordt ontwikkeld en is gehandhaafd

Zo gaan we dat doen

Metingen

Beleidsdoelen Begroot 2022 Begroot 2021 2020 2019 2018 2017 2016 Bron
Voldoende en passende woningen
Aantal opgeleverde woningen* plus 100 plus 75 844 773 673 632 589 Eigen meting, aantallen zijn totalen
Aantal startersleningen 6 6 8*** 15 12 2* 8 25 leningen in totaal beschikbaar vanaf 2019
Aantal Blijversleningen ** 0 0 0 0 0- 0- nvt 10 leningen in totaal beschikbaar
Nieuwe indicatoren Uitvoeringsprogramma VTH
Aantal van rechtswege verleende vergunningen 0 0 0 1 Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles RO in handhavingssfeer 6 5 4 3 Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles bouw/sloop in handhavingssfeer 4 4 0 3 Eigen gegevens
Aantal bestuurlijke (her)controles brandveiligheid in handhavingssfeer 6 4 0 0 Eigen gegevens
Aantal behandelde klachten 28 30 26 26 Eigen gegevens
Ontwikkelen bestemmingsplannen 4 3 10 12 Eigen gegevens
* In 2018 zijn vergunningen verleend voor de bouw van ruim 130 woningen. In 2019: 48. In 2020: 71.
** Er zijn 18 toezeggingen afgegeven door de gemeente. 8 starters hebben hun aanvraag doorgezet en daadwerkelijk via SVn een Starterslening afgesloten.

Wat mag het kosten programma Ruimte

Overzicht van baten en lasten

2022 2023 2024 2025
Lasten per doelenboom
Openbare orde en veiligheid 2.532.119 2.575.611 2.633.885 2.695.703
Openbare ruimte en verkeer 15.113.787 15.973.452 15.738.118 16.053.087
Duurzaamheid, Milieu en VTH 7.264.788 7.553.764 7.625.970 7.770.445
Bouwen, wonen, ruimt. ontwikkeling en VTH 6.683.903 6.148.098 5.612.669 4.277.950
Totaal programma lasten 31.594.597 32.250.924 31.610.642 30.797.185
Baten per doelenboom
Openbare orde en veiligheid 0 0 0 0
Openbare ruimte en verkeer 6.001.043 6.598.506 6.062.039 6.139.280
Duurzaamheid, Milieu en VTH 3.024.715 3.244.827 3.308.887 3.374.801
Bouwen, wonen, ruimt. ontwikkeling en VTH 5.289.662 4.678.248 4.157.049 2.816.693
Totaal programma baten 14.315.420 14.521.581 13.527.975 12.330.774
Totaal saldo van baten en lasten -17.279.177 -17.729.342 -18.082.668 -18.466.411
Mutaties reserves -151.012 -218.871 -20.553 -24.238
Geraamd resultaat -17.430.189 -17.948.213 -18.103.221 -18.490.649
Opgenomen investeringen bestaand beleid 2022 Investering 2022
Openbare verlichting 133.631
Waarschuwingsborden 5.000
Onderhoud wegen 300.000
Vervanging riool 1.474.417
John Deere 6130 120.000
Volkswagen Crafter 50.000
VPM 3400 hondenpoepzuiger 60.000
All-in container 6.500
Verkeersmaatregelen 948.300