Inleiding

Terug naar navigatie - Programma Sociaal Domein - Inleiding

Perspectief 2027 sociaal domein 
Zorg en ondersteuning, werk en inkomen, (passend) onderwijs en preventief beleid, met bijzondere aandacht voor jeugd en gezondheid, vormen de kern van het Programma Sociaal Domein. Het programma heeft als doel dat inwoners van Twenterand zo zelfstandig mogelijk kunnen leven, eigen regie houden over hun leven en volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving. Thuis, in de wijk, bij verenigingen en maatschappelijke organisaties of op de arbeidsmarkt.

Daarbij staat het benutten van de eigen kracht van inwoners en de ondersteuning vanuit hun sociale netwerk centraal. Wanneer inwoners hierin onvoldoende zelfredzaam zijn, biedt de gemeente passende ondersteuning en voorzieningen. Binnen het jeugdbeleid en het onderwijs stimuleren we de ontwikkeling en ontplooiing van kinderen en jongeren. Daarnaast ondersteunen we inwoners die te maken hebben met zorgvragen, financiële problemen of andere belemmeringen die hun participatie beperken. Op het gebied van werk en inkomen is er bijzondere aandacht voor inwoners met een arbeidsbeperking en andere kwetsbare doelgroepen.

De maatschappelijke opgaven binnen het sociaal domein blijven groot. In Twenterand is sprake van hardnekkige sociaaleconomische uitdagingen die een directe invloed hebben op de vraag naar ondersteuning, zorg en participatievoorzieningen. Veranderingen en verbeteringen vragen om een lange adem; het versterken van bestaanszekerheid, gezondheid, ontwikkelkansen en maatschappelijke participatie is een proces dat meerdere generaties kan beslaan. Daarom blijft een langdurige en samenhangende inzet noodzakelijk om de sociale basis van onze samenleving te versterken en duurzame resultaten te bereiken.

Integrale beleidsnota Sociaal Domein wordt verlengd naar 2028
Het beleidsmatig kader voor het sociaal domein staat in de integrale beleidsnota Sociaal Domein 2023-2026 (hierna: IBN).  Een nota met alle onderwerpen van het programma sociaal integraal in één nota.  Hierin is ook de uitwerking van het coalitieakkoord en het collegeprogramma met het scenario "Economisch sterk met een sociaal kloppend hart" verwerkt.  De uitvoering van de nota doen we via de maatschappelijke agenda (MAG) Twenterand. De versie 2027 is in de maak.
Er zijn vier integrale thema’s gekozen in deze nota, als basis voor onze opgaven: 
1. De zelfredzame Twenterander 
2. De participerende Twenterander 
3. De gezonde Twenterander 
4. De lerende Twenterander

In 2026 zouden we een nieuwe IBN moeten doen verschijnen. We hebben echter geconstateerd dat het beleid nog lang niet achterhaald is, sterker nog dat we de ingezette lijn sinds enkele jaren nu nog meer aan het versnellen zijn. We zullen de raad dit najaar daarom gaan voorstellen de IBN met  2 jaar te verlengen. 

Grote uitdagingen vragen primair aandacht in 2027

Deze programmabegroting is zeer terughoudend met nieuwe plannen.  Voor het sociaal domein lopen ook vanuit het huidige jaar diverse grote ontwikkelingen die voortzetting vragen en daarmee de kern zijn van de teksten in deze begroting.  Via het wendbare deel in onze organisatieontwikkeling geven we de opgaven dan ook nader vorm, via bijvoorbeeld verkenningen, bestuursopdrachten, projecten en programma's.  Actuele opdrachten waar we aan werken zijn Toekomst WSW, de vergrijzing Wmo / decentralisatie beschermd wonen, de toegang van het sociaal domein  (Kadernotitie icm doorontwikkeling subsidiebeleid) en uiteraard gaan we door met de Transformatie van het Sociaal Domein middels de eerder genoemde MAG. Daarnaast werkt het sociaal domein mee aan opgaven binnen andere programma’s zoals bijvoorbeeld woningbouw en omgevingsvisie icm economische visie.   Het vormen van een goede moderne sociale basis blijft voorwaardelijk, Landelijk is vastgelegd dat bepaalde functies op het snijvlak van zorg en het sociaal domein uiterlijk in 2030 voor iedere inwoner beschikbaar moeten zijn.

Grotere (beleids)ontwikkelingen zoals het vluchtelingenvraagstuk, onderwijshuisvesting, de hervormingsagenda, het toekomstscenario kind en gezinsbescherming, de Participatiewet in Balans en Wmo zaken als afschaffing abonnementstarief zullen daarnaast onze inzet gaan vragen.  Maatschappelijk zien we hierbij arbeidsmarktekorten, polarisering, stikstof en energievraagstukken en spanning op woningmarkt en rond bestaanszekerheid.  Zorgen zijn er over de toenemende problematiek rond mentale gezondheid, zeker bij jongeren.  Vanuit het sociaal domein participeren we ook in de opgaven van andere programma's, zoals Wonen en ook daarin wordt onze rol intensiever (bijv. urgentieverordening, zie doelenboom Wonen)

Landelijke ontwikkelingen hebben nog steeds een forse (financiële) invloed.  Structureel sluiten onze kosten niet aan bij de rijksinkomsten, zeker bij jeugd en hoop is op het nader advies hierover in 2027.  Genoemde Wmo-ontwikkelingen zullen ook impact hebben. Daarnaast blijft het Rijk veelal tijdelijke middelen beschikbaar stellen en geeft het een financiële korting op SPUKS, die veelal worden omgezet naar Brede doeluitkeringen. SPUK-GALA wordt vervangen door AZWA. Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) stelt scherpe eisen aan gemeenten, zorgverzekeraars en aanbieders om de druk op de zorg te verminderen.  De regeling die deze zomer verschenen is wordt nu nader verkend.

Daarnaast vraagt in de uitvoering vanuit het principe “de basis op orde” het aankomende jaar opnieuw onze aandacht om de dienstverlening op orde te houden en de kwaliteit te verbeteren. Een bijzonder groot uitvoeringproject wordt de brede vervanging van de applicaties (softwarepakketten).  

Er blijven grote zorgen over de financiën in het sociaal domein.  Kosten blijven stijgen, meer dan we ambiëren en het open einde karakter is voelbaar, zeker bij jeugdhulp. Gelet op de zorgelijke financiële positie van onze gemeente met name in het meerjarenbeeld, betekent dat nog steeds focus en bijsturing aan de orde is. Dit doen we met scherpe keuzes om bepaalde zaken niet meer of anders te (laten) doen en blijvend scherp te ramen. Samenwerking in de regio (zoals bij de prioritaire agenda jeugd) is onontbeerlijk hierin. Geld volgt beleid (middelen volgen opgaven) en dat werkt! Tenslotte versterken regionale samenwerking en lokale inzet en lokale participatie (via o.a. onze Adviesraad Sociaal Domein) elkaar bij het vormgeven van taken binnen het sociaal domein. Voor een gemeente met een schaal als de onze onmisbaar. 

Het voorstellen van besparingen staat gepland voor de kadernota 2028. Om op dat moment integraal te kunnen afwegen wordt in deze begroting op een aantal punten overbruggingsvoorstellen gedaan, zoals de Avondschool bij de bibliotheek.  Hiermee wordt het kind niet met het badwater weggegooid en kan de raad bij de kadernota integraal alles afwegen. 

Tot zover de algemene inleiding. Bij de doelenbomen in dit programma gaan we nader in op de specifieke voorstellen en ontwikkelingen. 

Doelenboom Sociale Zaken

Terug naar navigatie - - Doelenboom Sociale Zaken

Doelenboom

Terug naar navigatie - Doelenboom Sociale Zaken - Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect en doelen Sociale Zaken

Terug naar navigatie - Doelenboom Sociale Zaken - Beoogd maatschappelijk effect en doelen Sociale Zaken

Beoogd maatschappelijk effect
Participerende en financieel zelfredzame inwoners

Doelen
Naar vermogen participerende doelgroep Participatiewet in de maatschappij
Het doel van de Participatiewet is om mensen zoveel mogelijk te laten participeren op de reguliere arbeidsmarkt. De gemeente kan voor iedereen dezelfde instrumenten en voorzieningen inzetten en zal daarbij ook maatwerk inzetten. Hierbij wordt zoveel mogelijk uitgegaan van de eigen kracht van de inwoner.

Financieel zelfredzame inwoners
Het hebben van werk of een zinvolle dagbesteding maakt meedoen in de samenleving mogelijk. Het zorgt voor ritme en structuur en het geeft eigenwaarde. We willen dat elke inwoner van de gemeente Twenterand de mogelijkheid krijgt om naar vermogen mee te doen aan de samenleving. We ondersteunen inwoners die niet zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien met een uitkering. Voor een deel van deze inwoners ligt er een opgave wat betreft het vinden van passend werk.
Kinderen moeten zich kunnen ontplooien, hun eigen mogelijkheden ontdekken en ontwikkelen en volop mee kunnen doen in de samenleving. Belangrijk is dat zij perspectief houden op een gelukkig leven. Elk kind moet niet alleen kunnen beschikken over voedsel, kleding en andere basisbehoeften, maar moet ook mee kunnen op schoolreis, lid van de bibliotheek kunnen worden en bijvoorbeeld wekelijks kunnen sporten of muziek maken.

Sociaal zelfredzame inwoners
Zelfredzaamheid is het hogere doel. Middels eigen kracht, instrumenten uit de participatiewet, schuldhulpverlening en minimabeleid en de wettelijke taken rond vluchtelingen wordt dit zo optimaal mogelijk nagestreefd.

Metingen en verplichte indicatoren

Terug naar navigatie - Doelenboom Sociale Zaken - Metingen en verplichte indicatoren
Beleidsdoelen
Begroot 2027
Begroot 2026
2025
2024
2023
2022
2021
2020
Bron
 Naar vermogen participerende (niet) uitkeringsgerechtigden
Aantal uitkeringsgerechtigden* (participatiewet)
425
450
389
400
398
394
403
432
CIV
Aantal personen met een loonkostensubsidie (nieuwe indicator 2021)
160
150
143
143
138
135
115
97
CIV
Aantal uitkeringsgerechtigden (IOAW/IOAZ)
10
14
8
13
15
17
22
22
CIV
Aantal activeringstrajecten
200
208
211
224
226
320
235
330
CIV
Aantal Wsw 'zittend bestand' in arbeidsjaren
163
176
176
208
219
223
221
255
meicirculaire
Aantal taakstelling vergunninghouders****
122
71
65
88
75
57
29
38
Min. Justitie en Veiligheid
 Financieel zelfredzame inwoners
Aantal aanvragen bijzondere bijstand**
500
486
407
416
444
458
553
432
CIV
Aantal personen die uitgestroomd zijn naar werk***
35
90
32
117
120
116
59
44
CIV
Aantal aanvragen inkomenstoeslag**
250
340
303
298
314
310
338
404
CIV
Aantal personen die beroep doen op de studietoeslag**
17
15
17
9
11
14
17
11
CIV
Aantal verzekerden collectieve zorgverzekering
950
1026
950
1024
1036
1099
1209
1221
Menzis
 Sociaal zelfredzame inwoners
Aantal personen die beroep doen op de jeugd sport en cultuurfonds
210
170
202
174
148
105
165
124
 extern
Nieuw Beschut werk
30
28
26
20
19
17
17
11
Ministerie van SzW
Aantal kinderen schoolpakket
Vervalt
73
95
53
75
66
70
95
extern
* betreft het aantal gemiddelde uitkeringspartijen per maand
** betreft per 2026 het aantal toegekende aanvragen, betrof voorheen het aantal ingediende aanvragen
*** vanaf 2022 vermelden we het totale aantal uitgestroomde personen uit de bijstand.
**** dit is de taakstelling zoals deze op dit moment bekend is. Deze loopt t/m 31-12-2026
Daarna wordt op basis van de instroom de taakstelling mogelijk herzien. Bij de begroting kan dan ook een meer accuraat beeld worden gegeven voor 2026
***** Voor 2025 is het aantal medewekers in FTE gehanteerd voor Beschut Werk o.b.v. cijfers vanuit Ontplooj en Larcom

Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning

Terug naar navigatie - - Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning

Doelenboom

Terug naar navigatie - Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning - Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect en doelen Maatschappelijke ondersteuning

Terug naar navigatie - Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning - Beoogd maatschappelijk effect en doelen Maatschappelijke ondersteuning

Beoogd maatschappelijk effect
Inwoners zijn zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam

Doelen

Inwoners wonen langer zelfstandig thuis
De gemeente streeft na dat inwoners zo lang mogelijk zelfredzaam blijven. Daartoe werken we er aan om de inwoners zo lang dit mogelijk en wenselijk is zelfstandig thuis te laten wonen. We voorzien zo goed mogelijk, direct of indirect, in de diverse ondersteuningsbehoeften van inwoners. We zitten hierbij in op een transformatie waarbij het vergroten van zelfredzaamheid en eigen kracht vooorop staat. Langer zelfstandig thuis wonen is daar een onderdeel van.

Inwoners voorzien in hun ondersteuningsbehoefte
Het doel van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is dat inwoners worden voorzien in hun ondersteuningsbehoefte. Inwoners worden gestimuleerd en ondersteund om nog meer op eigen kracht en samen met het eigen netwerk te komen tot oplossingen. De inwoner en zijn omgeving staan daarbij centraal. We stimuleren inwoners op hun eigen mogelijkheden en verantwoordelijkheden in te zetten. Een maatwerkvoorziening is het sluitstuk van de Wmo. Eerst beoordelen de eigen kracht van de inwoner en kijken we naar algemene voorzieningen. Daar waar nodig zetten we een maatwerkvoorziening in om in de ondersteuningsbehoefte van de inwoner te voorzien.

Inwoners zijn zich bewust van eigen verantwoordelijkheid nu en in de toekomst
We bevorderen het bewustzijn onder de inwoners van hun eigen verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Inwoners worden gestimuleerd en ondersteund om in eerste instantie op eigen kracht en gezamenlijk met de mensen uit hun omgeving tot oplossingen voor problemen te komen. Hierbij is ook de inzet van het voorliggend veld (vrij toegankelijk zorg- en welzijnsaanbod) en de sociale basis (vrijwillig aanbod en inwoners en verenigingen) van groot belang. Door hierop in te zetten sluit de gemeente aan bij diverse ontwikkelingen die ook landelijk en regionaal worden ingezet. 

Verplichte indicatoren

Terug naar navigatie - Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning - Verplichte indicatoren
Beleidsdoelen
Begroot 2027
Begroot 2026
2025
2024
2023
2022
2021
2020
Bron
Algemeen maatschappelijke voorzieningen zijn toegankelijk en toereikend
Aantal mantelzorgers dat de waardebonnen heeft ontvangen
1000
1000
984
982
939
803
885
986
Stichting Evenmens
Aantal individueel ondersteunde mantelzorgers
285
280
201
236
400
236
265
306
Stichting Evenmens
Aantal behandelde cliëntsystemen
450
450
398 AMW en BRAM 82 SGMW 4 THV
386 AMW en BRAM 78 SGMW 3 THV ****
414
436
407
437
Avedan Maatschappelijk werk
Aantal behandelde cliënten***
220
220
250
179
194
197
192
252
MEE IJsseloevers
Aantal verzekerden collectieve zorgverzekering
950
1026
950
1024
1036
1099
1209
1221
Menzis
*Dit betreft het aantal unieke BSN's met een lopende indicatie in het aangegeven jaar
** Inwoners kunnen meerdere soorten geïndiceerde zorg ontvangen. Om die reden tellen deze indicatoren niet precies op tot het aantal unieke inwoners dat geïndiceerde zorg heeft ontvangen
*** MEE registreert casussen, vandaar dat het hier om het aantal casussen gaat. Daarnaast geldt ook dat MEE ondersteunt en geen behandelin verricht
**** AMW = Algemeen Maatschappelijk werk. BRAM = een onderdeel dat onder maatschappelijk werk wordt weggezet.
SGMW = Schoolgericht Maatschappelijk Werk.
THV = Tijdelijk Huisverbod. Hierbij gaat het om ondersteuning van de persoon die achterblijft bij een tijdelijk huisverbod en tijdens het nazorgtraject.
Beleidsindicatoren
Begroot 2027
Begroot 2026
2025
Bron
Algemeen maatschappelijke voorzieningen zijn toegankelijk en toereikend
Aantal bereikte ouderen t.b.v. valpreventie
225
100
204
Extern
Aantal inwoners dat beschermd woont
30
22
20
Interne systemen
Aantal inwoners dat verblijft in maatschappelijke opvang
5
7
1
Interne systemen
Aantal inwoners met een Wmo-voorziening*
2750
3100
3519
Interne systemen
Aantal inwoners met huishoudelijke ondersteuning**
1600
1500
1952
Interne systemen
Aantal inwoners met begeleiding individueel**
625
650
511
Interne systemen
Aantal inwoners met groepsbegeleiding**
240
290
343
Interne systemen
Aantal inwoners met wonen en verblijf**
5
20
18
Interne systemen
Aantal inwoners met een woonvoorziening**
300
300
109
Interne systemen
Aantal inwoners met een rolstoel(voorziening)**
150
200
48
Interne systemen
Aantal inwoners met een vervoersvoorziening (excl. Regiotaxi)**
375
400
87
Interne systemen
*Dit betreft het aantal unieke BSN's met een lopende indicatie in het aangegeven jaar
** Inwoners kunnen meerdere soorten geïndiceerde zorg ontvangen. Om die reden tellen deze indicatoren niet precies op tot het aantal unieke inwoners dat geïndiceerde zorg heeft ontvangen

Doelenboom Gezondheid en preventie

Terug naar navigatie - - Doelenboom Gezondheid en preventie

Doelenboom

Terug naar navigatie - Doelenboom Gezondheid en preventie - Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect en doelen Gezondheid en preventie

Terug naar navigatie - Doelenboom Gezondheid en preventie - Beoogd maatschappelijk effect en doelen Gezondheid en preventie

Beoogd maatschappelijk effect
Twenteranders voelen zich gezonder

Doelen

Inwoners voelen zich mentaal gezonder
Van zorg naar gezondheid: die omslag gaan we maken! Volgens het concept voor positieve gezondheid, is gezondheid “het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven”. Mentale gezondheid is nauw verbonden met andere leefgebieden van inwoners. Dit maakt een integrale aanpak voor het verbeteren van de gezondheid noodzakelijk. Daarbij hebben we aandacht voor de sterk veranderende samenleving en de (mentale) uitdagingen die dit met zich meebrengt voor verschillende doelgroepen.

Meer inwoners hebben een gezonde leefstijl
Voor de gemeente is het van belang dat onze inwoners zich zo gezond mogelijk voelen, zodat inwoners gezond op kunnen groeien, ouder worden en zo lang mogelijk gezond en zelfredzaam zijn. Om dit te bereiken is het nodig om een fit en vitaal leven te stimuleren, met een bijbehorende gezonde leefstijl. Verschillende doelgroepen vragen daarbij om verschillende manieren van benadering en ondersteuning.

Meer inzetten op en stimuleren van een gezonde leefomgeving
Gezondheid vertegenwoordigd in alle beleidsterreinen: dat is het doel. Een omgeving moet ruimte bieden voor beweging, ontmoeting en meer voorbeelden van gezond gedrag.

Metingen

Terug naar navigatie - Doelenboom Gezondheid en preventie - Metingen
Beleidsdoelen
Begroot 2027
Begroot 2026
2025
2024
2023
2022
2021
2020
Bron
 Hulp is geboden waar nodig
Aantal beschikbare en in kaart gebrachte AED's (incl. AED's in particulier eigendom)
125
120
121
115
117**
91
91
81
Hartslagnu.nl
Minimaal aantal inwoners uit Twenterand die staan ingeschreven op www.hartslagnu.nl
1160
1150
1109
1013
938
1100
1011
917
Hartslagnu.nl
Gemiddelde afstand inzetbare AED's t.o.v. reanimatielocatie (meters)
500
500
444
Hartslagnu.nl
Aantal basisscholen met voorlichting over middelengebruik
21
21
21
20
20
0
1
2
Tactus Verslavingszorg, Firstaidd
* Tot en met augustus 2020 gaat het om 3 thv's in de gemeente Twenterand
** 98 van de 115 AED's zijn 24/7 beschikbaar
Beleidsdoelen (gezondheid)
Bron
Inwoners voelen zich mentaal gezonder
Begroot 2027
Begroot 2026
2025
Aantal uitgevoerde trainingen rondom signaleren dementie
0
18
8
Alzheimer groep Twenterand
Aantal partners dat meewerkt aan de ketenaanpak mentale gezondheid
8
8
6
Interne systemen
Warme bemiddelingen van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt naar zinvolle daginvulling’
25
25
24
IVT/Zorgsaam
Aantal uitgevoerde trainingen voor professionals en organisaties uit de sociale basis rondom positieve gezondheid
3
3
2
Evenmens
Aantal meldingen eenzame Twenteranders gedaan bij het Signaalpunt
nvt**
35
0
Signaalpunt
% opgepakte meldingen n.a.v. melding bij het Signaalpunt
nvt**
100%
n.v.t.
Signaalpunt
Aantal casussen van het scheidingspunt
40
30
45
Scheidingspunt (Incluzio)
Inwoners voelen zich mentaal gezonder - Lange termijn effecten vanuit de GGD monitor *
Begroot 2027
Begroot 2026
2025
2022/ 2023
Het percentage jongeren dat psychische klachten ervaart
25%
25%
25%
29%
GGD monitor - Jeugd
Het percentage jongeren dat aangeeft sterk eenzaam te zijn
3%
3%
3%
8%
GGD monitor - Jeugd
Het percentage jongeren dat het makkelijk vindt om met stressvolle situaties om te gaan
45%
45%
45%
39%
GGD monitor - Jeugd
Het percentage volwassenen/ouderen dat psychische klachten ervaart
10%
10%
10%
14%
GGD monitor - Volwassenen/ouderen
Het percentage volwassenen/ouderen dat aangeeft sterk eenzaam te zijn
18%
18%
18%
23%
GGD monitor - Volwassenen/ouderen
Het percentage volwassenen/ouderen dat veerkrachtig is
90%
90%
90%
84%
GGD monitor - Volwassenen/ouderen
Meer inwoners hebben een gezondere leefstijl
Begroot 2027
Begroot 2026
2025
Aantal gefaciliteerde programma’s voor mensen met een beperking, mensen met lage basisvaardigheden, mensen met financiële uitdagingen en jongeren rondom bewustwording en het aanleren van gezonde gewoonten
7
6
5
Interne systemen
Aantal sportverenigingen die actief betrokken zijn bij de aanpak van sociale opgaven
14
12
14
Interne systemen
Aantal culturele organisaties die actief betrokken zijn bij de aanpak van sociale opgaven
8
8
8
Interne systemen
Meer inwoners hebben een gezondere levensstijl - Lange termijn effecten vanuit de GGD monitor *
Begroot 2027
Begroot 2026
2025
2022/ 2023
Percentage jongeren dat voldoet aan de bewegingsrichtlijn
25%
25%
25%
12%
GGD monitor - Jeugd
Percentage jongeren dat elke dag ontbijt
60%
60%
60%
49%
GGD monitor - Jeugd
Percentage jongeren dat wekelijks rookt
10%
10%
10%
14%
GGD monitor - Jeugd
Percentage volwassenen/ouderen dat voldoet aan de bewegingsrichtlijn
55%
55%
55%
47%
GGD monitor - Volwassenen/ouderen
Percentage volwassenen/ouderen dat drugs gebruikt
1%
1%
1%
2%
GGD monitor - Volwassenen/ouderen
Percentage volwassenen/ouderen dat rookt
15%
15%
15%
18%
GGD monitor - Volwassenen/ouderen
Meer inzetten op en stimuleren van een gezondere leefomgeving
Begroot 2027
Begroot 2026
2025
Aantal betrokken inwoners/ervaringsdeskundigen bij maatschappelijke opgaven
120
100
80
Interne systemen
Aantal rookvrije zones
60
25
58
Rookvrije generatie
* Het effect van preventieve beleidskeuzes is vaak pas zichtbaar na langere tijd. Om die reden hebben we alvast een aantal indicatoren opgenomen die naar verwachting in het voorjaar van 2028 een reëel beeld schetsen van de effecten van ons beleid
** Het signaalpunt stopt per 2027
*** Het signaalpunt stopt op de huidige wijze, er wordt met Incluzio naar een alternatieve werkwijze gekeken

Doelenboom Onderwijs

Terug naar navigatie - - Doelenboom Onderwijs

Doelenboom

Terug naar navigatie - Doelenboom Onderwijs - Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect en doelen Onderwijs

Terug naar navigatie - Doelenboom Onderwijs - Beoogd maatschappelijk effect en doelen Onderwijs

Beoogd maatschappelijk effect
Iedere inwoner heeft de kans zich te ontwikkelen, beschikt over voldoende basisvaardigheden en kan zo zelfstandig en volwaardig deelnemen aan de maatschappij.

Doelen

Onderwijskansen zijn vergroot
De gemeente Twenterand heeft als doel de onderwijskansen te vergroten. Wij doen dit door in een vroeg stadium achterstanden en problemen te signaleren en hierop tijdig te anticiperen. Hiermee wordt beoogd dat alle kinderen een kansrijke start hebben in het onderwijs. Tevens hopen we met preventieve inzet in de toekomst minder vaak jeugdhulpvoorzieningen in te zetten. Belang is hierin een goede doorgaande lijn van kinderwens tot onderwijs.

Het vergroten van de basisvaardigheden bij inwoners
De gemeente Twenterand heeft als doel de basisvaardigheden van inwoners te vergroten. Basisvaardigheden zijn competenties die inwoners nodig hebben om effectief te functioneren in de samenleving, hierbij kan gedacht worden aan lezen, rekenen, schrijven en digitale vaardigheden. Als inwoners verminderde basisvaardigheden hebben, kunnen zij minder goed functioneren in de samenleving, thuis en op het werk. Door het vergroten van de basisvaardigheden bij inwoners wordt de zelfredzaamheid bevorderd.

Onderwijsvoorzieningen zijn toegankelijk
De voorzieningen voor onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer voldoen aan de normen die in de lokale verordeningen zijn vastgelegd. Tevens zorgt de gemeente in specifieke gevallen voor extra ondersteuning als de gemeente hiervoor verantwoordelijk is.

Metingen

Terug naar navigatie - Doelenboom Onderwijs - Metingen
Beleidsdoelen
Begroot 2027
Begroot 2026
2025
2024
2023
2022
2021
2020
Bron
Basisvaardigheden zijn vergroot
Aantal peuters dat wordt bereikt (zowel reguliere peuters als doelgroeppeuters (VVE)*
700
450
718
520
553
506
452
418
Opgave instellingen
Aantal cursisten die een taalcursus volgen bij het ROC
40
40
46
38
39
58
42
38
 ROC
Aantal cursisten aangemeld via Taalpunt**
200
200
198
250
239
58
18
31
Taalpunt
Aantal leerlingen leerlingenvervoer ***
380
385
385
370
368
333
366
298
Interne systemen
* de toename wordt verklaard door een sterke vraag naar peuteropvang
**De daling komt vooral doordat er in 2024 één extra ronde bij de Avondschool was en er door een tekort aan vrijwilligers minder cursussen. konden worden aangeboden.
*** de gerealiseerde cijfers vanaf 2023 is de peildatum van 1-4 van dat jaar

Doelenboom Jeugd

Terug naar navigatie - - Doelenboom Jeugd

Doelenboom

Terug naar navigatie - Doelenboom Jeugd - Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect en doelen Jeugd

Terug naar navigatie - Doelenboom Jeugd - Beoogd maatschappelijk effect en doelen Jeugd

Beoogd maatschappelijk effect
Alle jeugdigen hebben de kans om veilig, gezond en evenwichtig op te groeien en naar vermogen mee te doen in de samenleving

Doelen

Er zijn voldoende ontwikkelingsmogelijkheden voor jeugdigen op alle leefgebieden
De gemeente Twenterand wil dat jeugdigen zich optimaal kunnen ontwikkelen. Samen met maatschappelijke partners zorgen wij voor een omgeving waarin jeugdigen toegang hebben tot voorzieningen op het gebied van sport, welzijn, cultuur, educatie, gezondheid en vrije tijd. Hierdoor krijgen jeugdigen de kans hun talenten te ontwikkelen en actief deel te nemen aan de samenleving.

Er is preventie van problemen bij jeugdigen
De gemeente zet in op het versterken van de opvoed- en opgroeiomgeving van jeugdigen. Door tijdige signalering, laagdrempelige ondersteuning en een sterke sociale basis worden jeugdigen, ouders en hun netwerk ondersteund. Hiermee wordt voorkomen dat opgroei- en opvoedvragen uitgroeien tot zwaardere ondersteunings- of zorgvragen.

Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders
Voor jeugdigen en ouders waarvoor het niet vanzelfsprekend is dat alles goed verloopt, is passende ondersteuning of zorg beschikbaar. De ondersteuning richt zich op het versterken van de eigen mogelijkheden van jeugdigen, ouders en hun sociale omgeving. Waar nodig biedt de gemeente op grond van de Jeugdwet passende jeugdhulp. De jeugdhulpplicht waarborgt dat jeugdigen de hulp ontvangen die zij nodig hebben. Daarbij zetten wij in op effectieve en doelmatige ondersteuning die bijdraagt aan een veilige, gezonde en kansrijke ontwikkeling van jeugdigen.

Subdoel: Er zijn voor alle jeugdigen voldoende toegankelijke basisvoorzieningen gericht op activering en preventie

Terug naar navigatie - Doelenboom Jeugd - Subdoel: Er zijn voor alle jeugdigen voldoende toegankelijke basisvoorzieningen gericht op activering en preventie

Metingen en verplichte indicatoren

Terug naar navigatie - Doelenboom Jeugd - Metingen en verplichte indicatoren
Beleidsindicatoren
Begroot 2027
Begroot 2026
2025
2024
2023
2022
2021
2020
Bron
Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders
Aantal Bezoekers website Loes.nl
400.000
410.000
124.541
400.000
-
514.907
326.273
364.556
SZT/GGD
Vernieuwde beleidsindicatoren
Begroot 2027
Begroot 2026
2025
Voor alle jeugdigen zijn er voldoende en toegankelijke voorzieningen
Er is een onafhankelijk ervarings- en tevredenheidsonderzoek onder meerdere doelgroepen van het Jongerenwerk uitgevoerd
Ja
Ja
Ja
Incluzio
Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders
Aantal gezinnen dat ondersteund is door lichte kortdurende opvoedondersteuning
30
30
20
ZorgSaam
Aantal gezinnen dat ondersteund is door de medewerker Kansrijke Start
30
25
24
ZorgSaam
Totaal aantal gekoppelde gezinsvrijwilligers door Evenmens
5
8
3
Evenmens
Kwetsbare jeugd incl. jeugdgroepen wordt/ worden ondersteund
Totaal aantal unieke jeugdigen dat geïndiceerde zorg heeft ontvangen*
1050
1065
1040
1050
1020
1048
-
-
Interne systemen
Totaal aantal unieke jeugdigen met verblijf **
130
150
131
150
138
149
-
-
Interne systemen
Totaal aantal unieke jeugdigen met ambulante zorg **
950
935
1010
950
910
935
-
-
Interne systemen
Totaal aantal unieke jeugdigen met een maatregel (ondertoezichtstelling of uithuisplaatsing) **
125
125
162
140
116
136
-
-
Interne systemen
Totaal aantal unieke jeugdigen die ondersteuning hebben gekregen via de POH
380
380
380
Mediant
Totaal aantal unieke gezinnen/ jeugdigen die ondersteuning hebben gekregen via gezinswerk
75
75
67
Incluzio
*Dit betreft het aantal unieke BSN's met een lopende indicatie in het aangegeven jaar
** Jeugdigen kunnen meerdere soorten geïndiceerde zorg ontvangen. Om die reden tellen deze indicatoren niet precies op tot het aantal unieke jeugdigen dat geïndiceerde zorg heeft ontvangen
*** Vernieuwde beleidindicatoren, jongerenwerk opgestart per 1 april 2026, cijfers geven geen goed beeld.

Doelenboom Transformatie Sociaal Domein

Terug naar navigatie - - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein

Doelenboom Transformatie Sociaal Domein

Terug naar navigatie - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein

Beoogd maatschappelijk effect en doelen Transformatie Sociaal Domein

Terug naar navigatie - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein - Beoogd maatschappelijk effect en doelen Transformatie Sociaal Domein

Beoogd maatschappelijk effect

In Twenterand willen we dat iedereen -naar eigen vermogen- mee kan doen in de samenleving. Gemeente, inwoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers en verenigingen moeten voor elkaar klaar staan en de handen ineenslaan. Om hieraan te werken de komende jaren is het nieuwe sociaal beleid in onze (naar verwachting verlengde) integrale beleidsnota Sociaal Domein 2023-2028 vastgelegd: overkoepelende doelen voor verschillende levensgebieden worden hierin beschreven. Het bereiken van de doelen gaat aan de hand van verschillende activiteiten, waarvan de invulling samen met betrokkenen wordt gedaan middels de maatschappelijke agenda. De doelenboom Transformatie behelst dus het raamwerk van de maatschappelijke agenda (MAG).  De MAG is omvangrijk zoals in de activiteitenlaag van de doelenboom hierboven is weergegeven.

Doelen

Zelfredzame Twenterander
Twenteranders kunnen voorzien in hun bestaan en kunnen meedoen aan de samenleving.

Participerende Twenterander
Twenteranders nemen naar vermogen deel en dragen bij aan de maatschappij.

Lerende Twenterander
Twenteranders krijgen en benutten kansen om zich te (blijven) ontwikkelen.

Gezonde Twenterander
Twenteranders voelen zich gezonder.

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein - Wat willen we bereiken?

Subdoel: Het borgen van bestaanszekerheid

Terug naar navigatie - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein - Wat willen we bereiken? - Subdoel: Het borgen van bestaanszekerheid

Twenteranders moeten kunnen voorzien in hun vaste behoeften (wonen, eten en zorg) en moeten kunnen meedoen aan het maatschappelijke leven zoals via sport en cultuur. Hierbij gaat er specifiek aandacht naar minderjarige kinderen, ouderen, nieuwe Twenteranders en werkende armen. Niet omdat deze groepen inwoners belangrijker zijn, wel omdat onder deze groepen armoede hardnekkiger, onzichtbaarder of omvangrijker is. Deze groepen ervaren ook relatief vaker problemen op het gebied van schulden, laaggeletterdheid en gezondheid.

Subdoel: Borgen dat inwoners de ondersteuning kunnen krijgen die ze nodig hebben

Terug naar navigatie - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein - Wat willen we bereiken? - Subdoel: Borgen dat inwoners de ondersteuning kunnen krijgen die ze nodig hebben

Alle inwoners moeten veilig en prettig opgroeien, zo lang als mogelijk thuis kunnen wonen en iedereen moet naar vermogen mee kunnen doen aan het dagelijkse leven: die ambitie heeft gemeente Twenterand. Onze inwoner die niet op eigen kracht, met behulp van het (sociaal) netwerk of voorliggend veld zijn probleem kan oplossen, wordt de ondersteuning geboden die noodzakelijk is waarbij relevante informatie over dit onderwerp voor iedereen toegankelijk is en de ondersteuning op een financieel verantwoorde manier geboden worden.

Subdoel: Samen met partners werken aan optimale hulp voor alle inwoners

Terug naar navigatie - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein - Wat willen we bereiken? - Subdoel: Samen met partners werken aan optimale hulp voor alle inwoners

Door zelf de beleidsregie te houden en concrete doelen te stellen, maar vooral door de uitwerking van de doelen gezamenlijk met partners te doen, wordt er sturing gegeven aan de activiteiten van betrokken organisaties. Samen met hen werken we aan goede, beschikbare en betaalbare hulp om zo vroeg mogelijk en zo dichtbij mogelijk passende ondersteuning te kunnen bieden aan inwoners die vastlopen.

Subdoel: Ondersteuning bij uitdagingen in het leven: vroegsignalering en preventieve voorliggende ondersteuning voor inwoners

Terug naar navigatie - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein - Wat willen we bereiken? - Subdoel: Ondersteuning bij uitdagingen in het leven: vroegsignalering en preventieve voorliggende ondersteuning voor inwoners

Om vroegtijdig mensen die vastlopen bij uitdagingen in het leven te signaleren, wordt er ingezet vanuit de gemeente op bewustwording en kennisbevordering rond verschillende thema's. Denk hierbij aan goed omgaan met dementie, het signaleren van lage basisvaardigheden en het omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking.  

Subdoel: Er is voor iedereen plek op de arbeidsmarkt

Terug naar navigatie - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein - Wat willen we bereiken? - Subdoel: Er is voor iedereen plek op de arbeidsmarkt

Op basis van maatwerk en vertrouwen wil de gemeente eenieder voor zover als mogelijk  begeleiden richting werk, vrijwilligerswerk of het hebben van een dagritme. Dit door onder andere het werk toegankelijk te maken voor iedereen en bovengenoemde zoveel mogelijk op te pakken met reguliere werkgevers.

Subdoel: Kansen creëren voor jongeren van VSO/PRO-scholen en voortijdig schoolverlaters

Terug naar navigatie - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein - Wat willen we bereiken? - Subdoel: Kansen creëren voor jongeren van VSO/PRO-scholen en voortijdig schoolverlaters

In Twenterand willen we alle jongeren een eerlijke kans bieden op een duurzame toekomst. Samen met scholen en werkgevers zorgen we voor begeleiding, maatwerk en duurzame participatie. In 2027 willen we deze jongeren beter bereiken en ondersteunen, met toegankelijke informatie als belangrijk speerpunt.

Subdoel: Vluchtelingen en statushouders vangen wij lokaal binnen de taakstelling op en doen zo snel als mogelijk mee

Terug naar navigatie - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein - Wat willen we bereiken? - Subdoel: Vluchtelingen en statushouders vangen wij lokaal binnen de taakstelling op en doen zo snel als mogelijk mee

De doelstelling van de gemeente Twenterand is te voldoen aan de (wettelijke) taakstellingen en onze verantwooordelijkheid rond inburgering.

Subdoel: In Twenterand zorgen we er met elkaar voor dat iedereen zich thuis voelt en iedereen zo goed mogelijk mee kan doen in de maatschappij

Terug naar navigatie - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein - Wat willen we bereiken? - Subdoel: In Twenterand zorgen we er met elkaar voor dat iedereen zich thuis voelt en iedereen zo goed mogelijk mee kan doen in de maatschappij

Iedereen hoort erbij! In Twenterand moeten alle inwoners gelijkwaardig mee kunnen doen en zich thuis voelen in de gemeente, zonder dat diversiteitsfactoren (geloof, afkomst, opleidingsniveau en seksualiteit) een rol spelen. Inclusie is dus meedoen in de breedste zin van het woord. Vanuit de maatschappij wordt er nog vaak gezien dat onder andere toegankelijkheid niet altijd even vanzelfsprekend is: toegankelijkheid van openbare ruimtes, toegankelijkheid van informatie, maar ook toegankelijkheid naar zinvolle daginvulling zijn aandachtspunten.

Subdoel: Gelijke kansen voor ieder kind

Terug naar navigatie - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein - Wat willen we bereiken? - Subdoel: Gelijke kansen voor ieder kind

In Twenterand werken we keihard aan gelijke kansen voor iedereen. Hierbij wordt nadrukkelijk gekozen voor het zo vroeg mogelijk beginnen met het creëren van een 'gelijk speelveld’ voor alle kinderen en leerlingen in de gemeente Twenterand. Om gelijke kansen te creëren zijn er gerichte interventies nodig. Hier gaan we in 2027 mee verder.

Subdoel: Versterken doorgaande lijn voorschool - basisschool en basisschool - voortgezet

Terug naar navigatie - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein - Wat willen we bereiken? - Subdoel: Versterken doorgaande lijn voorschool - basisschool en basisschool - voortgezet

Een zo goed mogelijke overdracht tussen voorschool, basisschool en het voortgezet onderwijs: dat is het doel. Het stimuleren van ouderbetrokkenheid is een speerpunt: ouders kennen hun kind als geen ander en kunnen vaak goed aangeven wat het kind nodig heeft. Als ouders zo vroeg mogelijk meegenomen worden in de ontwikkeling van hun kind op de voorschool, kunnen ze een grotere rol spelen in de vervolgstappen.

Subdoel: Vergroten van basisvaardigheden

Terug naar navigatie - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein - Wat willen we bereiken? - Subdoel: Vergroten van basisvaardigheden

Voor het vergroten van de zelfredzaamheid is het belangrijk dat inwoners voldoende basisvaardigheden hebben. Een onderdeel hiervan is goed kunnen lezen en 
schrijven. In de proeftuinen van Westerhaar en Vroomshoop is gestart met het formuleren van concrete acties voor diverse professionals en scholen die werken aan alle strategische doelen van het onderwijs, ook op het gebied van het monitoren van de kinderen en het verbeteren van de gezondheid van onze inwoners.

Subdoel: Versterken van de mentale gezondheid van inwoners

Terug naar navigatie - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein - Wat willen we bereiken? - Subdoel: Versterken van de mentale gezondheid van inwoners

Mentale gezondheid is van belang om optimaal te kunnen genieten, tevreden te zijn, positief te denken en om veerkrachtig om te kunnen gaan met tegenslagen. Door gebeurtenissen in persoonlijke sfeer of maatschappelijke ontwikkelingen kan de mentale gezondheid in het gedrang komen. Denk aan stress door oplopende kosten, eenzaamheid, dementie en het gevoel niet meer mee te kunnen met de veranderende maatschappij. Gemeente Twenterand wil inwoners hierbij (laten) ondersteunen. In 2027 zien we vanuit het Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord (AZWA) nieuwe mogelijkheden om op zowel regionaal als lokaal niveau stappen te kunnen zetten.

Subdoel: Uitvoering geven aan (lokale) preventieprioriteiten

Terug naar navigatie - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein - Wat willen we bereiken? - Subdoel: Uitvoering geven aan (lokale) preventieprioriteiten

Binnen de gemeente wordt de gezonde leefstijl op een positieve manier uitgedragen. Hierbij wordt gekeken naar verschillende (risico)doelgroepen en hoe we hen het beste kunnen verleiden tot het maken van gezonde keuzen. Ook gaat het hierbij niet om pleisters plakken maar wordt er naar de gehele situatie in het systeem gekeken en is normaliseren een belangrijk begrip in het voorkomen van problematiseren en medicaliseren van gezondheidsproblemen. Vroegsignalering, bewustwording en de pijlers van positieve gezondheid zijn hierbij de uitgangspunten.

Subdoel: Meer inzetten op en stimuleren van een gezonde leefomgeving

Terug naar navigatie - Doelenboom Transformatie Sociaal Domein - Wat willen we bereiken? - Subdoel: Meer inzetten op en stimuleren van een gezonde leefomgeving

Door gezondheid onderdeel te maken van ruimtelijk beleid worden stappen gezet tot een leefomgeving die meer aanzet tot gezond gedrag. Hierbij wordt bijvoorbeeld aan ontmoeting, beweging, sport en spel gedacht.  Ook moet er aandacht zijn voor gezonde prikkels in plaats van ongezonde prikkels en moet toegankelijkheid het uitgangspunt zijn.

Wat mag het kosten programma Sociaal Domein

Terug naar navigatie - - Wat mag het kosten programma Sociaal Domein

Overzicht van baten en lasten

Terug naar navigatie - Wat mag het kosten programma Sociaal Domein - Overzicht van baten en lasten
2027
2028
2029
2030
Lasten per doelenboom
Sociale zaken
23.303.114
22.278.852
22.298.255
22.681.289
Maatschappelijke ondersteuning
16.011.096
16.771.775
17.484.912
18.282.303
Gezondheidszorg
1.537.642
1.648.107
1.739.916
1.082.969
Onderwijs
5.391.953
5.435.360
5.482.478
5.605.021
Jeugd
23.777.033
24.107.738
25.111.729
26.014.249
Totaal programma lasten
70.020.838
70.241.832
72.117.291
73.665.832
Baten per doelenboom
Sociale zaken
20.217.380
18.900.530
18.757.926
18.501.150
Maatschappelijke ondersteuning
347.324
361.393
376.049
391.292
Gezondheidszorg
489.626
589.482
681.001
0
Onderwijs
1.049.529
1.105.292
1.112.329
1.119.843
Jeugd
762
778
795
812,6773042
Totaal programma baten
22.104.621
20.957.475
20.928.100
20.013.096
Totaal saldo van baten en lasten
-47.916.217
-49.284.357
-51.189.190
-53.652.735
Mutaties reserves
778.393
564.043
359.640
332.874
Geraamd resultaat
-47.137.824
-48.720.314
-50.829.550
-53.319.861