Twenterand blijft ook in 2027 bijdragen aan de opvang, huisvesting en integratie van nieuwkomers. Daarbij wordt ingezet op een humane, duurzame en financieel verantwoorde uitvoering (kostendekkend) van de gemeentelijke taken.

Voor Oekraïense ontheemden beschikt de gemeente over een omvangrijke en kwalitatief goede opvangstructuur. In de afgelopen jaren zijn 352 opvangplaatsen gerealiseerd, waaronder op opvanglocatie Hammerhorst en in zelfstandige woonvoorzieningen in Vriezenveen en Den Ham. De focus ligt in 2027 op het bieden van stabiele opvang, het bevorderen van participatie en zelfredzaamheid en het waar nodig behouden van voldoende opvangcapaciteit en uitbreiden. Daarbij blijft aandacht bestaan voor de financiële houdbaarheid van de opvang en de mogelijke gevolgen van toekomstige landelijke besluitvorming. 

Ook in 2027 blijft de gemeente uitvoering geven aan de wettelijke taakstelling voor de huisvesting van statushouders. Ondanks de aanhoudende druk op de woningmarkt wordt samen met woningcorporaties en maatschappelijke partners gewerkt aan huisvesting, inburgering, maatschappelijke begeleiding, onderwijs, werk en participatie. Het streven blijft om vergunninghouders zo snel mogelijk zelfstandig te laten deelnemen aan de samenleving.

Daarnaast blijft de asielopgave een belangrijk aandachtspunt. Op grond van de Spreidingswet geldt voor Twenterand een voorlopige opvangopgave van 168 asielzoekers. In 2026 is hiervoor een regionale maatwerkafspraak gemaakt met de gemeente Almelo. Almelo vangt binnen de bestaande opvangcapaciteit 60 asielzoekers op namens Twenterand, terwijl Twenterand de huisvesting verzorgt van 60 vergunninghouders. Deze afspraak sluit aan bij de beschikbare huisvestingscapaciteit binnen de gemeente en draagt bij aan een duurzame integratie van nieuwkomers.

Voor de resterende opgave van 108 opvangplaatsen wordt ingezet op regionale samenwerking en maatwerk. Samen met regiogemeenten, provincie en Rijk worden mogelijkheden onderzocht om deze opgave op een passende wijze in te vullen. Daarbij wordt onder meer gekeken naar aanvullende opvang van Oekraïense ontheemden, passend bij de ervaring, schaal, leefbaarheid en draagkracht van de gemeente.

Twenterand blijft daarmee invulling geven aan haar maatschappelijke en wettelijke verantwoordelijkheden, met oog voor de belangen van inwoners, de leefbaarheid van de kernen en een zorgvuldige inzet van gemeentelijke middelen.

Taalmaatjes Oekraïense kinderen 
Voorgesteld wordt om het project Taalmaatjes voor Oekraïense kinderen twee jaar voort te zetten en te financieren vanuit de reserve ‘Vluchtelingen aanverwante zaken’.  Taalmaatjes is een project dat Oekraïense kinderen een passend taalaanbod biedt dat aansluit bij hun ontwikkelingsfase en taalniveau. Humankind en SCO-T bieden hiervoor een erkende VVE-methodiek aan die is aangepast voor kinderen met een niet-Nederlandse taalachtergrond. Hierdoor kunnen onderwijsachterstanden worden voorkomen en wordt een soepele doorstroom naar het reguliere basisonderwijs bevorderd. Ook worden kosten voor leerlingen- en doelgroepenvervoer naar nieuwkomersonderwijs in Almelo voorkomen. Deze aanpak sluit aan bij de gezamenlijke ambitie van gemeente, kinderopvang en onderwijs om ervoor te zorgen dat kinderen zo goed mogelijk voorbereid aan het basisonderwijs beginnen. Voor Oekraïense kinderen is deelname aan het reguliere VVE-aanbod veelal nog niet passend. Met het Taalmaatjesprogramma krijgen deze kinderen eerst de noodzakelijke taalbasis aangereikt, waardoor hun kansen op een succesvolle onderwijsloopbaan worden vergroot en zij gelijke kansen krijgen bij de start van het basisonderwijs.
De kosten bedragen € 180.000 per jaar. Binnen de reserve ‘Vluchtelingen aanverwante zaken’ is momenteel circa € 500.000 beschikbaar, waarmee de kosten volledig kunnen worden gedekt. Hiermee worden de gereserveerde Oekraïnemiddelen ingezet voor de doelgroep waarvoor deze middelen zijn bedoeld. 

Voorstel i/s Financieel v/n
Taalmaatjes Oekraïense kinderen i € 180.000 n