Programma Sociaal Domein

Inleiding

Perspectief 2022 sociaal domein

 

Zorg en ondersteuning, werk en inkomen, (passend) onderwijs en overig preventief beleid met name rond jeugd en gezondheid vormen het hart van het Programma Sociaal Domein. Dit programma streeft er naar dat de inwoners van Twenterand zo veel mogelijk zelf hun dagelijkse dingen kunnen doen en daar zelf over beslissen om mee te kunnen doen in de samenleving. Thuis, in de buurt, bij een vereniging of organisatie of op het werk. Alle mogelijkheden (eigen kracht) van inwoners en hun omgeving worden hierbij benut. Waar dat niet lukt worden inwoners hierbij geholpen of ondersteund. In het jeugdbeleid en onderwijs stimuleren wij ontwikkeling van individuen. In de zorg en minimabeleid worden beperkingen c.q. ontbrekende middelen gecompenseerd. Rond werkgelegenheid is er aandacht voor specifieke doelgroepen met arbeidsbeperkingen. Veranderingen hebben vooral betrekking op mensen in een kwetsbare positie. De sociaal economische problematiek in onze gemeente is stevig en dus de opgave in het sociaal domein ook fors.

 

Het inhoudelijk kader van dit programma wordt gevormd door onze integrale beleidsnota Sociaal Domein 2019-2022, waarbij een stevige koppeling met (het ontwikkelprogramma) Transformatie aan de orde is. Vernieuwen en besparen gaan hand in hand. Met samenwerkingspartners en inwoners willen we komen tot nieuwe oplossingen, nieuwe vormen van samenwerking en ondersteuningsvormen, met als doel het nog beter, efficiënter en doelmatiger ondersteunen van inwoners die dit nodig hebben. Dit doen we op basis van een visie in combinatie met ervaringen uit de praktijk. Tenslotte versterken regionale samenwerking en lokale inzet elkaar bij het vormgeven van taken binnen het sociaal domein.

 

De gemeente heeft een wettelijke taak in het sociaal domein. Wij verliezen niet uit het oog dat er altijd een vangnet moet zijn voor de meest kwetsbaren. Ook zullen er de juiste voorzieningen moeten zijn ter ondersteuning van die eigen kracht. Het voorliggend veld wordt daarom continu aangepast. Meer kijken naar wat nodig is om onze inwoners mee te laten doen in plaats van dat de grenzen van de huidige domeinen of regels de norm zijn. Daarmee wordt de ondersteuning meer integraal, efficiënter en dicht bij huis zodat wij maatwerk kunnen leveren dat aansluit bij de kracht van onze inwoners. Interactie en bevorderen van initiatieven uit de samenleving verdienen ruimte voor ontwikkeling om inwoners te ondersteunen en de benutting van hun eigen kracht waar te laten maken. Via onze Transformatie-aanpak stimuleren wij innovatie, deze komt niet vanzelf tot stand.

 

Kijkend naar de ontwikkelingen in het sociaal domein de komende periode zien wij diverse inhoudelijke ontwikkelingen en nog immer een zorgelijke financiële situatie. Wij noemen allereerst de belangrijkste inhoudelijke ontwikkelingen:
Inzake sociale zaken wordt de komende jaren gewerkt aan de Inclusieve Arbeidsmarkt, mede als vervolg op het in eigen regie nemen van de WSW. Om vaak kwetsbare jongeren perspectief te bieden en voortijdig schoolverlaten te voorkomen werken we in Twente aan de Twentse Belofte. Oog voor de ingrijpende effecten van schuldenproblematiek wordt via onze Agenda Schuldenaanpak voortgezet. Tenslotte wordt gewerkt aan de Veranderopgave inburgering, een wetswijziging die gemeenten meer de regie geeft om nieuwe Twenteranders zo snel mogelijk mee te laten doen aan de samenleving.

 

Inzake gezondheid komt er meer oog voor preventie. Landelijk ligt er een propositie Sociaal Domein vanuit de VNG met o.a. dit onderwerp en lokaal onderzoeken wij de mogelijkheid tot een Preventieakkoord. Daarnaast is er ook oog voor de gevolgen van scheidingen en alternatief vervoer (Automaatje of ander aanvullend vervoer). Het belang van gezondheid wordt nu extra duidelijk vanwege de coronapandemie. Jeugdigen in heel Nederland, dus ook in Twenterand, hebben het moeilijk als gevolg van corona. Dit blijkt uit de GGD-monitoren en onze eigen ervaringen en signalen vanuit de toegang tot het sociaal domein. Ook kwetsbare inwoners en ouderen, en beroepsgroepen als zorg, handhaving en onderwijs hebben of hadden het zwaar. We merken dat om verschillende redenen niet iedereen even veerkrachtig is om hiermee om te gaan of dat er problemen of (onderwijs) achterstanden ontstaan. Niet alle effecten zijn nog duidelijk, maar met onze ketenpartners blijven we alert en bieden wij de nodige steun.

 

Inzake maatschappelijke ondersteuning blijft de (door)decentralisatie van beschermd wonen en maatschappelijk opvang de nodige aandacht vragen. De druk op Wmo-voorzieningen neemt toe en alternatieven worden gezocht, zoals een was- en strijkservice, en hopelijk komt er landelijke bijsturing op het abonnementstarief.
In het beleidsterrein jeugd werken wij samen met Wmo o.a. verder aan het Twents Model rond inkoop en de komende jaren zullen regionaal meerdere inkoopprocessen rond zorg in beeld komen. Een belangrijk kader wordt de Regiovisie Jeugd (Norm voor opdrachtgeverschap), die dit jaar - middels een raadsbesluit - kaders zal stellen rond het zorglandschap in Twente en de regionale samenwerking. Als laatste noemen we de wijziging van het woonplaatsbeginsel jeugd per 2022, hetgeen veel inzet vraagt en ook financiële effecten heeft.

 

Inzake onderwijsontwikkelingen vraagt onderwijshuisvesting veel aandacht. Middels het integraal huisvestingsplan (IHP) wordt overzicht gecreëerd. De timing is goed, want er zijn allerlei extra ontwikkelingen op het gebied van ventilatie en verduurzaming die om extra aandacht vragen, naast het ‘reguliere’ werk van onderhoud, renovatie en eventuele nieuwbouw. Er liggen concrete verzoeken tot nieuwbouw of uitbreiding. Tot slot houdt laaggeletterdheid en het bevorderen onderwijskansen, ook in de voorschoolse periode, prioriteit.

 

Financieel blijven er zorgen. Er is nog steeds sprake is van onvoldoende rijksfinanciering voor de nieuwe gedecentraliseerde taken (met name Jeugdhulp). Daarnaast blijven kosten toenemen en blijven er open einden en risico's, o.a. wegens vergrijzing/langer zelfstandig thuiswonen en instroom van nieuwe doelgroepen in de participatiewet. Inkomsten (BUIG) en uitgaven (Werkdeel) staan onder druk. Daarmee ligt er de komende jaren nog steeds een stevige financiële opgave. Wij blijven daarom ons maximaal inzetten en gaan door met bijsturing, want middelen zijn niet onbeperkt. De noodzaak voor Transformatie blijft hierdoor urgent.

Doelenboom Sociale Zaken

Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect

Participerende en financieel zelfredzame inwoners

 

Doel: Naar vermogen participerende doelgroep Participatiewet In de maatschappij

Het doel van de Participatiewet is om mensen zoveel mogelijk te laten participeren op de reguliere arbeidsmarkt. De gemeente kan voor iedereen dezelfde instrumenten en voorzieningen inzetten. Hierbij wordt zoveel mogelijk uitgegaan van de eigen kracht van de inwoner.

Doel: Financieel en sociaal zelfredzame inwoners

Het hebben van werk of een zinvolle dagbesteding zijn dingen die meedoen in de samenleving mogelijk kan maken. Het zorgt voor ritme en structuur en het geeft eigenwaarde. We willen dat elke inwoner van de gemeente Twenterand de mogelijkheid krijgt om naar vermogen mee te doen aan de samenleving. We ondersteunen inwoners die niet zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien met een uitkering. Voor de meest kwetsbaren uit onze samenleving ligt er een opgave wat betreft het vinden van passend werk.
Kinderen moeten zich kunnen ontplooien, hun eigen mogelijkheden ontdekken en ontwikkelen en volop mee kunnen doen in de samenleving. Belangrijk is dat zij perspectief houden op een gelukkig leven. Elk kind moet niet alleen kunnen beschikken over voedsel, kleding en andere basisbehoeften, maar moet ook mee kunnen op schoolreis, lid van de bibliotheek kunnen worden en bijvoorbeeld wekelijks kunnen sporten of muziek maken.

 

Doel: Sociaal zelfredzame inwoners

Subdoel: De zelfredzaamheid van de doelgroep participatiewet is bevorderd middels eigen kracht en de arbeidscapaciteit is geoptimaliseerd

Zo gaan we dat doen

Subdoel: Inwoners met onvoldoende draagkracht beschikken over voldoende middelen om te participeren

Zo gaan we dat doen

Subdoel: Bijstandsgerechtigden beschikken ten minste (gezamenlijk) over een inkomen op bijstandsniveau

Zo gaan we dat doen

Subdoel: Afname van het aantal inwoners met niet beheersbare problematische schulden

Zo gaan we dat doen

Subdoel: Nieuwe Twenteranders hebben huisvesting en maatschappelijke begeleiding en zijn ingeburgerd

Zo gaan we dat doen

Metingen en verplichte indicatoren

Beleidsdoelen Begroot 2022 Begroot 2021 2020 2019 2018 2017 2016 Bron
 Naar vermogen participerende (niet) uitkeringsgerechtigden
Aantal uitkeringsgerechtigden* (participatiewet) 490 460 432 442 462 511(01-7) 489 (31/5) CIV
Aantal personen met een loonkostensubsidie (nieuwe indicator 2021) 110 103 97 - - - - CIV
Aantal uitkeringsgerechtigden (IOAW/IOAZ) 24 25 22 24 25 36(01/07) 38 (31/5) CIV
Aantal activeringstrajecten 410 350 330 334 366 490 434 (31/5) CIV
Aantal Wsw 'zittend bestand' in arbeidsjaren 213 225 255 267 267 285 (01-07) 295 meicirculaire
Aantal taakstelling vergunninghouders 40 30 38 28 50 65 (31-12) 40 (31/5)  -
 Financieel zelfredzame inwoners
Aantal aanvragen bijzondere bijstand** 380 380 432 562 471 275(01-07) 169 (31/5) CIV
Aantal personen die uitgestroomd zijn naar werk 54 70 44 70 76 62 26 (31/5) CIV
Aantal aanvragen inkomenstoeslag** 352 270 404 327 307 257 128 (31/5) CIV
Aantal personen die beroep doen op de studietoeslag** 9 7 11 8 11 2 (01-07) 2 (31/5) CIV
 Sociaal zelfredzame inwoners
Aantal personen die beroep doen op de Meedoenregeling** 322 400 218 423 400 400 147 (31/5) CIV
Aantal personen die beroep doen op de jeugd sport en cultuurfonds 140 165 124 163 105 105 56  extern
Beschut werk nnb nnb 11 11 5 5 - -
Aantal kinderen schoolpakket 87 80 95 79 60 60 - Interne systemen
* betreft het aantal uitkeringspartijen
** betreft per 2021 het aantal toegekende aanvragen

Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning

Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect

Inwoners zijn zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam

Doel: Inwoners wonen langer zelfstandig thuis

Wij streven als Twenterand na dat inwoners zo lang mogelijk zelfredzaam blijven. Daartoe werken we er aan om de inwoners zo lang dit mogelijk en wenselijk is zelfstandig thuis te laten wonen. We voorzien zo goed mogelijk, direct of indirect, in de diverse ondersteuningsbehoeften van inwoners. We zorgen voor goed ingerichte woonservicegebieden. We ondersteunen mantelzorgers en vrijwilligers om in dit doel te voorzien.

Doel: Inwoners voorzien in hun ondersteuningsbehoefte

Het doel van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is dat inwoners worden voorzien in hun ondersteuningsbehoefte. Inwoners worden gestimuleerd en ondersteund om nog meer op eigen kracht en samen met het eigen netwerk te komen tot oplossingen. De inwoner en zijn omgeving staan daarbij centraal. We stimuleren inwoners op hun eigen mogelijkheden en verantwoordelijkheden in te zetten. Daar waar nodig zetten we een maatwerkvoorziening in om in de ondersteuningsbehoefte van de inwoner te voorzien.

Doel: Inwoners zijn zich bewust van eigen verantwoordelijkheid nu en in de toekomst

We bevorderen het bewustzijn onder de inwoners van hun eigen verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Inwoners worden gestimuleerd en ondersteund om in eerste instantie op eigen kracht en gezamenlijk met de mensen uit hun omgeving tot oplossingen voor problemen te komen.

Subdoel: Maatwerkvoorzieningen zijn toereikend

Zo gaan we dat doen

Subdoel: Algemene maatschappelijke voorzieningen zijn toegankelijk en toereikend

Zo gaan we dat doen

Metingen en verplichte indicatoren

Beleidsdoelen Begroot 2022 Begroot 2021 2020 2019 2018 2017 2016 Bron
 Maatwerkvoorzieningen zijn toereikend
Toegekende maatwerkvoorzieningen totaal 3600 3600 3434 3325 2756 2680 2404 Interne systemen
Algemeen maatschappelijke voorzieningen zijn toegankelijk en toereikend
Aantal mantelzorgers dat de waardebonnen heeft ontvangen 1000 1000 986 1003 682 649 645 Stichting Evenmens
Aantal individueel ondersteunde mantelzorgers 350 450 306* 162 203* 455 413 Stichting Evenmens
Aantal behandelde cliëntsystemen 350 350 437 454 400 322 270 Avedan Maatschappelijk werk
Aantal behandelde cliënten 220 220 252 275 313 210 210 MEE IJsseloevers
Aantal verzekerden collectieve zorgverzekering 1200 1185 1221 1416 1408 1475 1849 (1/6) Menzis
*In 2018 is er op een andere manier en met een ander systeem geregistreerd. De korte contacten zoals doorverwijzingen, korte vragen en deelname aan cursussen zijn niet meer meegenomen om een beter beeld te krijgen van de individueel ondersteunde mantelzorger.

Doelenboom Gezondheidszorg

Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect

Inwoners zijn lichamelijk, geestelijk en sociaal gezond.

Doel: De gezondheid en vitaliteit van inwoners is bevorderd

Volgens het concept voor positieve gezondheid, is gezondheid “het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven”. Gezondheid is nauw verbonden met andere leefgebieden van inwoners. Dit maakt een integrale aanpak voor het verbeteren van de gezondheid noodzakelijk. Voor de gemeente is het van belang dat haar inwoners gezond en vitaal zijn. Door het bevorderen van gezondheid en vitaliteit kunnen zorgkosten verminderden en soms wel voorkomen worden. Inwoners die gezond en vitaal zijn kunnen daarnaast een grote bijdrage leven aan de samenleving door bijvoorbeeld het uitvoeren van vrijwilligerswerk.

Doel: De gezondheid van inwoners is beschermd

Naast het bevorderen van de gezondheid en vitaliteit van inwoners is het ook nodig om deze gezondheid te beschermen. Er zijn meerdere bedreigingen die de gezondheid van mensen kunnen schaden. Door het organiseren van beschermingsmaatregelen probeert de gemeente dit te voorkomen. Gezondheidsbescherming is het geheel van activiteiten en maatregelen dat er toe bijdraagt dat mensen minder worden blootgesteld aan schadelijke omstandigheden.

 

Metingen

Beleidsdoelen Begroot 2022 Begroot 2021 2020 2019 2018 2017 2016 Bron
 Hulp is geboden waar nodig
Aantal beschikbare en in kaart gebrachte AED's (incl. AED's in particulier eigendom) 83 83 81 80 88 90 90 Hartslagnu.nl
Minimaal aantal inwoners uit Twenterand die staan ingeschreven op www.hartslagnu.nl 920 nnb 917 900 1.039 1.166 1.011 Hartslagnu.nl
Mate waarin hulpverlening bij tijdelijk huisverbod wordt aangeboden (%)* 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% Avedan Maatschappelijk werk
Mate van acceptatie hulpverlening bij tijdelijk huisverbod (%) 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% Avedan Maatschappelijk werk
Aantal basisscholen met voorlichting over middelengebruik 21*** 21 2** 17 8 - - Tactus Verslavingszorg
* Tot en met augustus 2020 gaat het om 3 thv's in de gemeente Twenterand
** In verband met de coronamaatregelen zijn verschillende voorlichtingen niet doorgegaan. Met de scholen is afgestemd hoe hiermee om te gaan.
*** In verband met de coronamaatregelen hebben er 7 scholen tot aan de zomervakantie voorlichtingen afgenomen. De aantallen voor de tweede helft na de zomervakantie zullen wederom afhankelijk zijn van corona.

Doelenboom Onderwijs

Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect

Iedere inwoner is zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam

Doel: Onderwijsachterstanden zijn teruggedrongen

Het doel van onderwijsachterstandenbeleid is in een vroegtijdig stadium achterstanden en problemen bij kinderen signaleren. Zo kan tijdig de juiste ondersteuning geboden worden en hebben kinderen op vervolgonderwijs een betere start.  Tevens hopen we met deze preventieve inzet in de toekomst minder vaak jeugdhulpvoorzieningen in te zetten.

Doel: Laaggeletterdheid is afgenomen

Laaggeletterden zijn niet in staat gedrukte of geschreven informatie te gebruiken en kunnen hierdoor minder goed functioneren in de
samenleving, thuis en op het werk. Onze doelstelling is om te komen tot een vermindering van de laaggeletterdheid in Twenterand met als resultaat een grotere kans op geluk, gezondheid en groei van onze inwoners. 

 

Doel: Onderwijsvoorzieningen zijn toegankelijk

De voorzieningen voor onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer voldoen aan de normen die in de lokale verordeningen zijn vastgelegd. Tevens zorgt de gemeente dat er in specifieke gevallen extra ondersteuning beschikbaar is voor kinderen in
aanvulling op een passende onderwijsplek, zoals het passend onderwijs beoogt.

Metingen

Beleidsdoelen Begroot 2022 Begroot 2021 2020 2019 2018 Bron
 Laaggeletterdheid is afgenomen
Aantal peuters dat wordt bereikt (zowel reguliere peuters als doelgroeppeuters (VVE)) nnb nnb 418 313 170 Opgave instellingen
Aantal cursisten die een taalcursus volgen bij het ROC 20 20 38 40 50  ROC
Aantal cursisten aangemeld via Taalpunt 40 30 31 90 37 Taalpunt
Nieuwe indicatoren 2022 2021 2020 2019
Aantal leerlingen leerlingenvervoer 335 310 298 282

Doelenboom Jeugd

Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect

Evenwichtig opgroeiende jeugd, die actief deelneemt aan de maatschappij.

Doel: Er zijn voldoende ontwikkelingsmogelijkheden voor de jeugd op alle leefgebieden

De meeste jeugdigen groeien probleemloos op, ouders zijn hiervoor als eerste verantwoordelijk. Daarnaast zijn er voldoende voorzieningen op het gebied van sport, welzijn, cultuur, educatie, gezondheid en vrije tijd waarin de Twenterandse jeugd zich kan ontwikkelen.

Doel: Er is preventie van problemen bij jeugd

De gemeente wil voorkomen dat lichte opvoed- of opgroeivragen uitgroeien tot zorgvragen.

Doel: Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders

Voor ouders en jeugdigen waarvoor het niet vanzelfsprekend is dat alles vanzelf goed verloopt, is aanvullende ondersteuning of zorg nodig om ook voor hen de kans om evenwichtig op te groeien mogelijk te maken of te vergroten. We streven naar effectieve en efficiënte ondersteuning en zorg waarmee we de eigen kracht van ouders en jeugdigen versterken met als doel dat ze zo snel mogelijk en zo goed mogelijk hun eigen leven (weer) vorm kunnen geven. De gemeente heeft op grond van de Jeugdwet een jeugdhulpplicht, die waarborgt dat jeugdigen de hulp ontvangen die zij nodig hebben. Met deze verantwoordelijkheden heeft de gemeente meer instrumenten in handen om hierop te sturen.

Metingen en verplichte indicatoren

Beleidsindicatoren Begroot 2022 Begroot 2021 2020 2019 2018 2017 2016 Bron
Voor alle jeugdigen zijn er voldoende en toegankelijke voorzieningen
Aantal activiteiten dat door jongeren zelf wordt georganiseerd bij St. Zorgsaam Twenterand (SZST) 60 60 42 56 70 99* 140* Stichting ZorgSaam Twenterand (SZT)
Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders
Aantal bezoekers CJG Loket 80 80 34 64 82 108 63 SZT
Aantal Bezoekers website Loes.nl 300.000 300.000 364.556 337.134 296.265 333.714 322.316** SZT/GGD
Aantal uitgevoerde trajecten BOR 5 5 3 5 4 8 7*** Humanitas
Aantal uitgevoerde trajecten Homestart 5 5 1 2 1 4 1*** Humanitas
Er is een sluitende keten van tijdige vroeg signalering en doorgeleiding naar ondersteuning en zorg
Aantal jongeren gemeld in het zorgnetwerk door SZT 65 60 74 46 57 117 104**** SZT
Kwetsbare jeugd incl. jeugdgroepen wordt/ worden ondersteund
Aantal individuele coaching plannen door SZT 25 20 17 20 13 18 31 SZT
Aantal jeugdige/jongvolwassen vrijwilligers dat betrokken is bij het jongerenwerk van SZT 175 175 24 108 188 215 197 SZT
Een overzicht van vrij toegankelijke voorzieningen per kern. 1 1 1 1 gereed -
Totaal aantal jeugdhulpvoorzieningen* 1300 1300 1292 717 951 874 822 Interne systemen
totaal aantal jeugdigen uniek 700 700 733 - - - - Interne systemen
Er is een expertisecentrum duurzame gezinsvormen gerealiseerd Ja Ja Nee
er is een regionaal meldpunt loverboyproblematiek / mensenhandel Twente gerealiseerd Ja Ja Nee
* In samenwerking met professionals.
** Bezoekers worden niet meer per gemeente geregistreerd, voor 2013 werd dit nog wel gedaan.
*** Zowel koppelingen als consulten
**** 2016 laat een explosieve groei zien, dit heeft enerzijds te maken met de manier van registreren, anderzijds is er een toename van jongeren (tot 23 jaar) én van ouders, die steeds meer be-kend zijn met de functie van het jongerenwerk in de preventieve sfeer, en contact zoeken met en een beroep doen op jongerenwerkers bij (beginnende) problemen.
* het betreft het aantal indicaties per jaar voor zorg en natura en persoonsgebondenbudget tesamen