Inleiding

Terug naar navigatie - Programma Sociaal Domein - Inleiding

Inleiding Sociaal Domein

Het sociaal domein blijft volop in beweging. We werken aan omvangrijke beleidsopgaven en meerjarige ontwikkeltrajecten, terwijl tegelijkertijd de financiële druk onverminderd groot blijft. Financiële risico’s blijven aanwezig door het open-eindekarakter van diverse regelingen en door (verwachte) autonome kostenstijgingen, zoals de jaarlijkse NEA-indexering binnen het doelgroepenvervoer, maar ook vindt u positieve financiële ontwikkelingen in deze Berap. 

In deze Berap wordt ingegaan op een aantal belangrijke wendbare opgaven binnen het sociaal domein. Daarbij komen onder meer de bestuursopdracht Toekomst WSW, de opgaven vanuit de Hervormingsagenda Jeugd (inclusief de Prioritaire Agenda Jeugd) en de bestuursopdracht Toegang aan de orde. 

Ook de verdere transformatie van het sociaal domein, uitgewerkt in de Maatschappelijke Agenda (MAG), krijgt meer vorm. De voorbereidingen voor de MAG 2026-2027 zijn gestart. Deze agenda zal naar verwachting in het najaar worden aangeboden voor besluitvorming. Ook wordt dit najaar uitvoering gegeven aan het eerder aangekondigde voorstel om de huidige integrale beleidsnota Sociaal Domein met twee jaar te verlengen. 

Het afgelopen halfjaar zijn nadrukkelijk prioriteiten gesteld: de strategische gemeente, nieuwe raad/wethouders/college, NSOB-rapport en wettelijke taken. Deze prioriteiten hebben veel capaciteit gevraagd. Overige projecten, opdrachten kregen lagere prioriteit zoals vermeld bij de doelenbomen. Daarnaast had het personeelsverloop binnen de organisatie impact op de beschikbare uitvoeringskracht. In deze Berap ziet u de effecten van de gemaakte keuzes en prioritering. Daarbij is, in overeenstemming met de lijn uit de Uitgangspuntennotitie, waar mogelijk kostenbewust en beleidsarm gewerkt. Dit heeft ertoe geleid dat enkele ontwikkelingen, waaronder de verdere inzet van ervaringsdeskundigheid in de uitvoering, vertraging hebben opgelopen, ondanks dat hiervoor dit voorjaar al de beleidskaders zijn vastgesteld. 

Tegenover deze uitdagingen staan ook diverse positieve ontwikkelingen. De bouw van de Oranjeschool verloopt voorspoedig. Op het gebied van mentale gezondheid is ingezet op initiatieven zoals Think, Fitter Brein en suïcidepreventie. Uit cliëntervaringsonderzoeken blijkt een positieve waardering voor de dienstverlening (bijvoorbeeld Wmo in 2025: ruim een 8!) . Bovendien zijn vrijwel alle moties en toezeggingen binnen het sociaal domein afgehandeld. Ook vond een bijeenkomst plaats voor pleegzorgouders en is de evaluatie Basisvaardigheden gepubliceerd. Ook wordt integraal volop meegedaan met trajecten rond Wonen (en zorg) en omgevingsvisie. 

Daarnaast is regionaal intensief samengewerkt binnen SamenTwente, Samen14 en de Twentse Koers. Het doorontwikkelen van de Twentse koers in relatie tot de strategische visie van SamenTwente en een reorganisatie binnen SamenTwente vraagt de nodige aandacht. 

Binnen de uitvoering is het Meldpunt Geldzorgen nu geheel vernieuwd en op sterkte gekomen. Over de dienstverlening en mogelijkheden binnen het minimabeleid is wederom breed gecommuniceerd. Samen met de collega's van subsidies zijn daarnaast diverse projecten gehonoreerd vanuit de SPUK-GALA-regeling, zoals de dorpsondersteuner, Care4uall, projecten de Klup, combinatiefunctionarissen en Kansrijke Start (verbeteren gezonde start kinderen in eerste 1000 dagen)  

De werkdruk binnen de uitvoering, zowel bij consulenten als binnen de backoffice, bleef wisselend, maar laat een stabiliserende ontwikkeling zien. Ook is de afhankelijkheid van externe inhuur afgenomen. Strategische keuzes rondom vervanging van applicaties, procesoptimalisatie en verdere automatisering van repeterende handelingen in de administratieve uitvoering moeten bijdragen aan een efficiëntere dienstverlening. Daarnaast wordt met tijdelijke inzet van een adviseur bedrijfsvoering gewerkt aan verdere verbetering van de datahuishouding, sturingsinformatie en informatievoorziening. 

Tot zover de algemene inleiding. Bij de afzonderlijke doelenbomen wordt nader ingegaan op de specifieke ontwikkelingen, resultaten en voorstellen binnen het sociaal domein. 

Doelenboom Sociale Zaken

Terug naar navigatie - - Doelenboom Sociale Zaken

Doelenboom

Terug naar navigatie - Doelenboom Sociale Zaken - Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect en doelen Sociale Zaken

Terug naar navigatie - Doelenboom Sociale Zaken - Beoogd maatschappelijk effect en doelen Sociale Zaken

Beoogd maatschappelijk effect
Participerende en financieel zelfredzame inwoners

Doelen
Naar vermogen participerende doelgroep Participatiewet in de maatschappij
Het doel van de Participatiewet is om mensen zoveel mogelijk te laten participeren op de reguliere arbeidsmarkt. De gemeente kan voor iedereen dezelfde instrumenten en voorzieningen inzetten en zal daarbij ook maatwerk inzetten. Hierbij wordt zoveel mogelijk uitgegaan van de eigen kracht van de inwoner.

Financieel zelfredzame inwoners
Het hebben van werk of een zinvolle dagbesteding maakt meedoen in de samenleving mogelijk. Het zorgt voor ritme en structuur en het geeft eigenwaarde. We willen dat elke inwoner van de gemeente Twenterand de mogelijkheid krijgt om naar vermogen mee te doen aan de samenleving. We ondersteunen inwoners die niet zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien met een uitkering. Voor een deel van deze inwoners ligt er een opgave wat betreft het vinden van passend werk.
Kinderen moeten zich kunnen ontplooien, hun eigen mogelijkheden ontdekken en ontwikkelen en volop mee kunnen doen in de samenleving. Belangrijk is dat zij perspectief houden op een gelukkig leven. Elk kind moet niet alleen kunnen beschikken over voedsel, kleding en andere basisbehoeften, maar moet ook mee kunnen op schoolreis, lid van de bibliotheek kunnen worden en bijvoorbeeld wekelijks kunnen sporten of muziek maken.

Sociaal zelfredzame inwoners
Zelfredzaamheid is het hogere doel. Middels eigen kracht, instrumenten uit de participatiewet, schuldhulpverlening en minimabeleid en de wettelijke taken rond vluchtelingen wordt dit zo optimaal mogelijk nagestreefd.

Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning

Terug naar navigatie - - Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning

Doelenboom

Terug naar navigatie - Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning - Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect en doelen Maatschappelijke ondersteuning

Terug naar navigatie - Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning - Beoogd maatschappelijk effect en doelen Maatschappelijke ondersteuning

Beoogd maatschappelijk effect:
Inwoners zijn zo lang en zoveel mogelijk zelfredzaam

Doelen:

Inwoners wonen langer zelfstandig thuis
De gemeente streeft na dat inwoners zo lang mogelijk zelfredzaam blijven. Daartoe werken we er aan om de inwoners zo lang dit mogelijk en wenselijk is zelfstandig thuis te laten wonen. We voorzien zo goed mogelijk, direct of indirect, in de diverse ondersteuningsbehoeften van inwoners. We zitten hierbij in op een transformatie waarbij het vergroten van zelfredzaamheid en eigen kracht vooorop staat. Langer zelfstandig thuis wonen is daar een onderdeel van.

Inwoners voorzien in hun ondersteuningsbehoefte
Het doel van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is dat inwoners worden voorzien in hun ondersteuningsbehoefte. Inwoners worden gestimuleerd en ondersteund om nog meer op eigen kracht en samen met het eigen netwerk te komen tot oplossingen. De inwoner en zijn omgeving staan daarbij centraal. We stimuleren inwoners op hun eigen mogelijkheden en verantwoordelijkheden in te zetten. Een maatwerkvoorziening is het sluitstuk van de Wmo. Eerst beoordelen de eigen kracht van de inwoner en kijken we naar algemene voorzieningen. Daar waar nodig zetten we een maatwerkvoorziening in om in de ondersteuningsbehoefte van de inwoner te voorzien.

Inwoners zijn zich bewust van eigen verantwoordelijkheid nu en in de toekomst
We bevorderen het bewustzijn onder de inwoners van hun eigen verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Inwoners worden gestimuleerd en ondersteund om in eerste instantie op eigen kracht en gezamenlijk met de mensen uit hun omgeving tot oplossingen voor problemen te komen. Hierbij is ook de inzet van het voorliggend veld (vrij toegankelijk zorg- en welzijnsaanbod) en de sociale basis (vrijwillig aanbod en inwoners en verenigingen) van groot belang. Door hierop in te zetten sluit de gemeente aan bij diverse ontwikkelingen die ook landelijk en regionaal worden ingezet. 

Doelenboom Gezondheid en Preventie

Terug naar navigatie - - Doelenboom Gezondheid en Preventie

Doelenboom

Terug naar navigatie - Doelenboom Gezondheid en Preventie - Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect en doelen Gezondheid en Preventie

Terug naar navigatie - Doelenboom Gezondheid en Preventie - Beoogd maatschappelijk effect en doelen Gezondheid en Preventie

Beoogd maatschappelijk effect
Twenteranders voelen zich gezonder

Doelen

Inwoners voelen zich mentaal gezonder
Van zorg naar gezondheid: die omslag gaan we maken! Volgens het concept voor positieve gezondheid, is gezondheid “het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven”. Mentale gezondheid is nauw verbonden met andere leefgebieden van inwoners. Dit maakt een integrale aanpak voor het verbeteren van de gezondheid noodzakelijk. Daarbij hebben we aandacht voor de sterk veranderende samenleving en de (mentale) uitdagingen die dit met zich meebrengt voor verschillende doelgroepen.

Meer inwoners hebben een gezonde leefstijl
Voor de gemeente is het van belang dat onze inwoners zich zo gezond mogelijk voelen, zodat inwoners gezond op kunnen groeien, ouder worden en zo lang mogelijk gezond en zelfredzaam zijn. Om dit te bereiken is het nodig om een fit en vitaal leven te stimuleren, met een bijbehorende gezonde leefstijl. Verschillende doelgroepen vragen daarbij om verschillende manieren van benadering en ondersteuning.

Meer inzetten op en stimuleren van een gezonde leefomgeving
Gezondheid vertegenwoordigd in alle beleidsterreinen: dat is het doel. Een omgeving moet ruimte bieden voor beweging, ontmoeting en meer voorbeelden van gezond gedrag.

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Doelenboom Gezondheid en Preventie - Wat willen we bereiken?

Doelenboom Jeugd

Terug naar navigatie - - Doelenboom Jeugd

Doelenboom

Terug naar navigatie - Doelenboom Jeugd - Doelenboom

Beoogd maatschappelijk effect en doelen Jeugd

Terug naar navigatie - Doelenboom Jeugd - Beoogd maatschappelijk effect en doelen Jeugd

Beoogd maatschappelijk effect
Evenwichtig opgroeiende jeugd, die actief deelneemt aan de maatschappij

Doelen

Er zijn voldoende ontwikkelingsmogelijkheden voor jeugdigen op alle leefgebieden
De meeste jeugdigen groeien probleemloos op, ouders zijn hiervoor als eerste verantwoordelijk. Daarnaast zijn er voldoende voorzieningen op het gebied van sport, welzijn, cultuur, educatie, gezondheid en vrije tijd waardoor de jeugd in Twenterand zich kan ontwikkelen.

Er is preventie van problemen bij jeugdigen
De gemeente wil voorkomen dat lichte opvoed- of opgroeivragen uitgroeien tot zorgvragen.

Waar nodig is er ondersteuning en zorg voor jeugdigen en ouders
Voor ouders en jeugdigen waarvoor het niet vanzelfsprekend is dat alles vanzelf goed verloopt, is aanvullende ondersteuning of zorg nodig om ook voor hen de kans om evenwichtig op te groeien mogelijk te maken of te vergroten. We streven naar effectieve en efficiënte ondersteuning en zorg waarmee we de eigen kracht van ouders en jeugdigen versterken met als doel dat ze zo snel mogelijk en zo goed mogelijk hun eigen leven (weer) vorm kunnen geven. De gemeente heeft op grond van de Jeugdwet een jeugdhulpplicht, die waarborgt dat jeugdigen de hulp ontvangen die zij nodig hebben. Met deze verantwoordelijkheden heeft de gemeente meer instrumenten in handen om hierop te sturen.

Verklaring verschillen programma Sociaal Domein

Terug naar navigatie - - Verklaring verschillen programma Sociaal Domein

Verklaring verschillen programma Sociaal Domein

Terug naar navigatie - Verklaring verschillen programma Sociaal Domein - Verklaring verschillen programma Sociaal Domein
Programma Sociaal Domein
Lasten
Doelenboom Sociale zaken
N
1.302.372
Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning
V
-210.787
Doelenboom Gezondheid en preventie
V
-127.577
Doelenboom Onderwijs
V
-97.799
Doelenboom Jeugd
N
276.760
N
1.142.969
Baten
Doelenboom Sociale zaken
V
-825.490
Doelenboom Maatschappelijke ondersteuning
V
-211.000
Doelenboom Gezondheid en preventie
V
0
Doelenboom Onderwijs
N
80.816
Doelenboom Jeugd
V
0
V
-955.674
Totaal programma Sociaal Domein
N
187.295
Toelichting bedragen programma Sociaal Domein
Sociale zaken (lasten):
Nadeel door bijstelling budgetten bijstandsuitgaven en budget voor loonkostensubsidies; per saldo een nadeel ten opzichte van onze begroting.
N
1.373.267
Voordeel door lagere uitnutting budgetten armoedebestrijding (gemeentepolis en individuele inkomenstoeslag).
V
-115.000
Nadeel op DVO Ontplooj en voordeel jaarrekening Ontplooj 2025
N
94.105
Onderbesteding participatiebudget
V
-50.000
N
1.302.372
Sociale zaken (baten):
Het nader voorlopig BUIG budget valt € 1,3 miljoen lager uit, echter ten opzichte van onze begroting nog steeds ruim € 1 miljoen voordelig. Daarnaast zijn enkele bijstandsgerelateerde inkomsten neerwaarts bijgesteld; per saldo een voordeel
V
-910.490
Lagere detacheringsopbrengsten van Ontplooj voor ambtelijk personeel Twenterand als gevolg van ziekte
N
100.000
Nagekomen rijkscompensatie medewerkers SW door nadelige gevolgen belastingplan 2025
V
-15.000
V
-825.490
Maatschappelijke ondersteuning (lasten):
Nadeel Huishoudelijke ondersteuning (stijging tarieven a.g.v. kostprijsonderzoek) voor € 132.000 gecompenseerd door het rijk via taakmutatie indexatie WMO demografie (zit in Bedrijfsvoering); per saldo nadeel HO van € 210.000
N
342.000
Voordeel Wmo Begeleiding (prognose op basis van extrapolatie realisatie januari-april)
V
-519.000
Nadeel PGB Wmo begeleiding (verschuiving van Zorg in natura naar PGB)
N
140.000
Voordeel incidenteel maatwerkvervoer en Wmo dagbestedingsvervoer
V
-140.000
Vrijval budgetten welke al enkele jaren niet zijn aangewend
V
-37.587
Door nieuwe aanbesteding van de verzekeringen is er over all een voordeel van € 68.000 in 2026 op verzekeringen. De verdeling over de doelenbomen in de begroting zijn bijgewerkt. Het meerjarig voordeel is reeds in de UPN 2027 verwerkt.
N
3.800
V
-210.787
Maatschappelijke ondersteuning (baten):
Teruggave beschermd wonen/indexatie maatschappelijke opvang van centrumgemeente Almelo
V
-211.000
V
-211.000
Gezondheid en preventie (lasten)
Structurele effecten jaarrekening 2025 WVGGZ en bestrijding eikenprocessierups
V
-42.500
Vrijval budget Lang Gezond (al enkele jaren niet aangewend)
V
-50.485
Vrijval gemeente bijdrage openbare gezondheidszorg (al enkele jaren niet aangewend)
V
-11.592
Vrijval budget GIDS-middelen (Gezond In De Stad)
V
-23.000
V
-127.577
Onderwijs (lasten):
Voordeel subsidies onderwijsachterstandenbeleid (gevolg van lagere rijksbijdrage)
V
-42.055
Door nieuwe aanbesteding van de verzekeringen is er overall een voordeel van € 68.000 in 2026 op verzekeringen. De verdeling over de doelenbomen in de begroting is bijgewerkt. Het meerjarig voordeel is reeds in de UPN 2027 verwerkt.
V
-54.400
Overig
V
-1.344
V
-97.799
Onderwijs (baten)
Nadeel op rijksbijdrage onderwijsachterstandenbeleid
N
55.144
Vervallen kwalificatiemiddelen Almelo
N
26.322
Overig
V
-650
N
80.816
Jeugd (lasten):
Bijstelling jeugdhulpbudgetten (ambulant en verblijf) op basis van prognose (extrapolatie realisatie januari-april)
N
400.000
Voordeel bijdrage Samen Twente t.o.v. begroting 2026 gemeentebreed en voordeel Samen Twente jaarrekeningresultaat 2025
V
-123.240
N
276.760